Lĩnh vực giải trí

Trong quá trình lưu hành và phân phối nội dung, các vấn đề như vi phạm hợp đồng cấp phép, xung đột quyền giữa các nền tảng OTT và vi phạm pháp luật về quyền tác giả của nước ngoài có thể thường xuyên phát sinh.

Đặc biệt, khi việc phân phối nội dung thông qua OTT, YouTube và các nền tảng mạng xã hội toàn cầu ngày càng phổ biến, số lượng khiếu nại về hành vi xâm phạm quyền và cảnh báo pháp lý từ các chủ sở hữu quyền tác giả ở nước ngoài cũng tăng nhanh.

Để phòng ngừa tranh chấp, trước khi ký hợp đồng phân phối nội dung, cần kiểm tra kỹ các quy định của quốc gia nơi nội dung được phân phối, đặc biệt là pháp luật về phát sóng, quảng cáo và quyền tác giả. Đồng thời, cần xác minh trước các tiêu chuẩn kiểm duyệt và phân loại nội dung để có thể điều chỉnh định hướng sản xuất cho phù hợp.

Đối với nội dung được phân phối ra nước ngoài, nên kết hợp với tư vấn pháp lý tại quốc gia liên quan để giảm thiểu các rủi ro có thể phát sinh.

Trong quá trình sản xuất quảng cáo, nội dung tài trợ và nội dung trên mạng xã hội thuộc lĩnh vực giải trí, tranh chấp liên quan đến quyền đối với hình ảnh, tên và việc khai thác thương mại danh tính của nghệ sĩ hoặc người nổi tiếng thường xuyên phát sinh.

Việc sử dụng hình ảnh hoặc tên mà chưa được đồng ý trước, hoặc tiếp tục sử dụng và khai thác nội dung sau khi hợp đồng đã chấm dứt, có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý.

Gần đây, cùng với sự gia tăng của các nội dung sử dụng nhân vật ảo AI và nhân vật kỹ thuật số, những vấn đề liên quan đến quyền đối với hình ảnh và chủ thể có quyền đối với các nhân vật này cũng ngày càng được đặt ra.

Để phòng ngừa tranh chấp, trước khi thực hiện quảng cáo, tiếp thị hoặc sản xuất nội dung, cần ký kết hợp đồng cho phép sử dụng quyền khai thác thương mại danh tính, đồng thời quy định rõ phạm vi và thời hạn sử dụng cũng như chủ thể có quyền sau khi hợp đồng chấm dứt.

Đối với AI và nhân vật ảo, cần xác định rõ chủ thể có quyền ngay từ giai đoạn sản xuất và quy định cụ thể trong hợp đồng về khả năng khai thác thứ cấp để phòng ngừa tranh chấp pháp lý về sau.

Không ít trường hợp hợp đồng độc quyền có thể bị xem là vi phạm Luật về Điều chỉnh Độc quyền và Thương mại Công bằng của Hàn Quốc do thời hạn hợp đồng quá dài, phương thức phân chia lợi nhuận không hợp lý hoặc có điều khoản hạn chế quyền chấm dứt hợp đồng.

Để phòng ngừa tranh chấp, khi ký hợp đồng độc quyền, nên tham khảo hợp đồng mẫu do Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc khuyến nghị hoặc yêu cầu chuyên gia pháp lý rà soát hợp đồng để kiểm tra tính hợp lý của thời hạn hợp đồng, điều kiện chấm dứt và tỷ lệ phân chia lợi nhuận.

Hợp đồng quảng cáo cũng có thể phát sinh vấn đề pháp lý nếu nội dung quảng cáo sai sự thật hoặc phóng đại, thiếu các nội dung bắt buộc theo quy định pháp luật hoặc có khả năng khiến người tiêu dùng hiểu nhầm. Vì vậy, cần kiểm tra trước để bảo đảm nội dung và câu chữ quảng cáo phù hợp với các tiêu chuẩn thẩm định, đồng thời quy định rõ quyền và trách nhiệm của bên quảng cáo, người mẫu quảng cáo và công ty quản lý trong hợp đồng quảng cáo.

Hợp đồng đầu tư và cơ cấu phân chia lợi nhuận cũng là một trong những loại tranh chấp thường phát sinh trong ngành công nghiệp giải trí.

Do đặc điểm của ngành công nghiệp giải trí là nhiều nhà đầu tư, công ty sản xuất, nhà phân phối và đơn vị vận hành nền tảng cùng đầu tư vào nội dung, tranh chấp dễ phát sinh sau khi nội dung đạt được thành công nếu phương thức phân chia lợi nhuận và chủ thể nắm giữ quyền không được quy định rõ.

Để phòng ngừa, ngay ở giai đoạn ký hợp đồng đầu tư, cần quy định chi tiết tiêu chuẩn phân chia lợi nhuận, tỷ lệ sở hữu, quy định về bồi thường thiệt hại khi nội dung không thành công và xác lập rõ thủ tục hòa giải hoặc trọng tài khi phát sinh tranh chấp.

Đặc biệt, để dự liệu trường hợp chấm dứt hợp đồng, sản xuất không thành công hoặc nội dung không được phát sóng, cần ghi cụ thể trong hợp đồng phạm vi trách nhiệm bồi thường thiệt hại và điều kiện miễn trách nhiệm.

Trong các lĩnh vực kinh doanh mới như nội dung NFT, nội dung metaverse và nội dung về nhân vật ảo AI, nhiều tranh luận pháp lý đang diễn ra xoay quanh quyền tác giả, quyền đối với hình ảnh và quyền sở hữu nội dung.

Đối với nội dung NFT, nếu NFT được phát hành khi chưa có sự đồng ý của tác giả tác phẩm gốc, hoặc chủ thể nắm giữ quyền tác giả và cơ cấu phân chia lợi nhuận không rõ ràng trong quá trình giao dịch NFT, khả năng phát sinh tranh chấp pháp lý là rất lớn.

Để phòng ngừa, trước khi phát hành NFT, cần ký hợp đồng cấp phép với tác giả tác phẩm gốc và ghi rõ các điều khoản về chủ thể nắm giữ quyền cùng phương thức phân chia lợi nhuận trong điều khoản sử dụng của nền tảng giao dịch NFT.

Đối với nội dung metaverse và AI, cũng cần xác định rõ chủ thể nắm giữ quyền ngay từ giai đoạn đầu của quá trình sản xuất, đồng thời quy định trong hợp đồng sử dụng nội dung về phạm vi sử dụng quyền đối với hình ảnh, quyền đối với tên của nhân vật AI và chủ thể chịu trách nhiệm để phòng ngừa tranh chấp về sau.

Khi phân phối nội dung trong và ngoài Hàn Quốc, doanh nghiệp phải tuân thủ nhiều quy định về thẩm định nội dung, phân loại độ tuổi, thẩm định bản ghi âm, thẩm định quảng cáo và việc xác định hành vi giao dịch không công bằng theo Luật của Hàn Quốc về điều chỉnh độc quyền và thương mại công bằng.

Nếu bị áp dụng quyết định không cho phép phát sóng hoặc cấm trình chiếu sau quá trình thẩm định nội dung, cả công ty sản xuất và nhà đầu tư đều có thể chịu thiệt hại đáng kể. Vì vậy, ngay từ giai đoạn đầu của quá trình sản xuất, cần thực hiện quy trình xác minh tính chất và các cảnh chính của nội dung có phù hợp với tiêu chuẩn thẩm định hay không.

Đối với nội dung xuất khẩu, nên yêu cầu chuyên gia pháp lý tại quốc gia nhập khẩu rà soát trước pháp luật và tiêu chuẩn thẩm định liên quan, đồng thời phối hợp trước với cơ quan thẩm định của quốc gia đó trước khi phát sóng để giảm thiểu rủi ro.

Danh mục kiểm tra pháp lý theo từng lĩnh vực khi vận hành hoạt động kinh doanh giải trí như sau.

■ Hợp đồng độc quyền và hợp đồng quản lý
☐ Tính phù hợp của thời hạn hợp đồng, điều khoản gia hạn và phạm vi độc quyền
☐ Có hay không điều khoản về tiền phạt vi phạm bất hợp lý hoặc chế tài quá mức
☐ Làm rõ việc chấm dứt hợp đồng, căn cứ vi phạm hợp đồng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại
☐ Việc tuân thủ hợp đồng độc quyền tiêu chuẩn của Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc
☐ Bảo đảm có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật khi ký hợp đồng với người chưa thành niên

■ Quản lý quyền tác giả và quyền đối với hình ảnh cá nhân
☐ Làm rõ quyền sở hữu đối với bản ghi âm, video, ảnh, nhân vật và nội dung
☐ Có sự đồng ý về việc sử dụng quyền đối với hình ảnh cá nhân và quyền khai thác thương mại danh tính hay không
☐ Đã ký kết hợp đồng sử dụng tác phẩm có quyền tác giả (hợp đồng cấp phép) hay chưa
☐ Rà soát quyền sử dụng nội dung SNS và video quảng cáo
☐ Xác minh việc cho phép sản xuất và phân phối tác phẩm phái sinh cấp 2

■ Phân phối nội dung OTT và nội dung trực tuyến
☐ Xác minh quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng cấp phép nội dung
☐ Làm rõ tỷ lệ phân chia lợi nhuận và điều kiện thanh toán với doanh nghiệp OTT và MCN
☐ Việc áp dụng quy định thẩm định nội dung và phân loại độ tuổi
☐ Xây dựng quy trình ứng phó với thông báo xâm phạm quyền tác giả
☐ Việc tuân thủ Luật Bảo vệ thông tin cá nhân và Luật Thông tin vị trí của Hàn Quốc trên từng nền tảng

■ Bảo vệ thông tin cá nhân và an ninh thông tin
☐ Có văn bản đồng ý về việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của nghệ sĩ trực thuộc, khách hàng và khán giả
☐ Thông báo và lấy sự đồng ý đối với CCTV, ghi hình và ghi âm
☐ Tính hợp pháp của thủ tục đăng ký thành viên dịch vụ trực tuyến và đồng ý nhận nội dung tiếp thị
☐ Rà soát chính sách xử lý thông tin cá nhân, việc cung cấp cho bên thứ 3 và chuyển dữ liệu ra nước ngoài
☐ Có sẵn hướng dẫn ứng phó khi thông tin cá nhân bị rò rỉ