Lĩnh vực thể thao

Quyền phát sóng thể thao được phân phối thông qua hợp đồng giữa câu lạc bộ, ban tổ chức giải đấu, đài truyền hình và doanh nghiệp OTT. Trong quá trình này, tranh chấp pháp lý thường phát sinh liên quan đến tính độc quyền của quyền phát sóng, quyền biên tập nội dung nổi bật, quyền sử dụng VOD và quyền khai thác trên YouTube hoặc mạng xã hội.

Những vấn đề chính gồm vi phạm quy định về quyền phát sóng độc quyền hoặc quyền ưu tiên ký kết hợp đồng và xâm phạm quyền phát sóng tại quốc gia khác khi truyền nội dung OTT ra nước ngoài.

Hợp đồng về quyền phát sóng cần quy định rõ chủ thể nắm giữ quyền, phạm vi quyền, phương tiện sử dụng, thời hạn và phạm vi truyền phát ra nước ngoài. Khi ký hợp đồng với nền tảng nước ngoài, cũng cần có thủ tục kiểm tra trước việc tuân thủ pháp luật về quyền tác giả của quốc gia tiếp nhận nội dung.

Vận động viên càng nổi tiếng càng có nguy cơ thường xuyên phải đối mặt với các hành vi xâm phạm quyền đối với hình ảnh và việc khai thác thương mại danh tính trái phép.

Việc sử dụng trái phép hình ảnh, tên hoặc video thi đấu của vận động viên trong quảng cáo, sản phẩm MD và nội dung trên mạng xã hội có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý. Ngoài ra, sau khi hợp đồng chấm dứt, tranh chấp về chủ thể sở hữu hoặc có quyền khai thác các quyền này cũng có thể phát sinh.

Để phòng ngừa tranh chấp, hợp đồng giữa vận động viên, câu lạc bộ và nhà tài trợ cần quy định rõ ngay từ đầu về phạm vi sử dụng hình ảnh, việc khai thác thương mại danh tính và cơ chế phân chia thu nhập. Đồng thời, cần thống nhất trước về khả năng khai thác thứ cấp cũng như chủ thể có quyền đối với các nội dung này sau khi hợp đồng chấm dứt.

Đặc biệt, khi sản xuất nội dung về vận động viên ảo dựa trên thể thao điện tử hoặc AI, cũng cần xác định rõ chủ thể có quyền đối với hình ảnh, tên và giọng nói của nhân vật ảo ngay từ đầu để giảm thiểu các rủi ro pháp lý có thể phát sinh về sau.

Trong lĩnh vực tiếp thị thể thao, các vấn đề như quảng cáo sai sự thật hoặc phóng đại, thời hạn hợp đồng quảng cáo quá dài hoặc không quy định rõ điều kiện chấm dứt hợp đồng có thể dẫn đến vi phạm Luật về Điều chỉnh Độc quyền và Thương mại Công bằng của Hàn Quốc hoặc phát sinh tranh chấp yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Đặc biệt, việc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn có thể trở thành vấn đề khi vận động viên bị chấn thương, thành tích của câu lạc bộ sa sút hoặc phát sinh tranh cãi trong xã hội.

Để phòng ngừa tranh chấp, hợp đồng quảng cáo cần quy định rõ ngay từ đầu các căn cứ chấm dứt hợp đồng do lỗi của nhà quảng cáo, vận động viên hoặc câu lạc bộ, cũng như tiêu chí xác định mức phạt vi phạm. Đồng thời, nên tham khảo hợp đồng quảng cáo mẫu do Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc khuyến nghị để kiểm tra và loại bỏ các điều khoản có thể bị xem là không công bằng.

Trong thể thao chuyên nghiệp, vận động viên và câu lạc bộ có thể bị áp dụng các biện pháp kỷ luật do vi phạm quy định thi đấu, phản đối quyết định của ban tổ chức giải đấu, vi phạm quy định về hình phạt, dàn xếp tỷ số hoặc sử dụng chất cấm.

Đặc biệt, tính công bằng của thủ tục kỷ luật, việc bảo đảm quyền giải trình và tính tương xứng của biện pháp kỷ luật thường là những vấn đề trọng tâm trong các tranh chấp.

Cần kiểm tra chặt chẽ việc tuân thủ các thủ tục theo quy chế giải đấu, quy định của Ủy ban Công bằng Thể thao thuộc Ủy ban Thể thao và Olympic Hàn Quốc và quy định của các liên đoàn thể thao quốc tế. Đồng thời, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của vận động viên và câu lạc bộ, cần chuẩn bị và nộp văn bản trình bày ý kiến thông qua người đại diện pháp lý trước khi quyết định kỷ luật được ban hành, cũng như bảo đảm quyền tham gia thủ tục điều trần.

Trong các vấn đề như tham gia giải đấu quốc tế, tuyển dụng vận động viên nước ngoài, phát sóng thi đấu ra nước ngoài, tài trợ toàn cầu và tranh chấp về phí chuyển nhượng quốc tế, các quy định và cơ chế pháp lý quốc tế như quy định của Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS), Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC), FIFA và các quy định chống doping của WADA có thể được áp dụng.

Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến trọng tài quốc tế, pháp luật hợp đồng quốc tế và vi phạm quyền tác giả ở nước ngoài cũng có thể phát sinh đồng thời.

Vì vậy, khi ký kết hợp đồng quốc tế, cần xem xét các quy định của FIBA, FIFA và IOC, pháp luật thể thao của quốc gia liên quan cũng như các quy định về hợp đồng quốc tế. Nếu phát sinh tranh chấp, cần xác định cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp và thực hiện thủ tục trọng tài tại CAS khi thuộc thẩm quyền của CAS.

Trong lĩnh vực thể thao điện tử, các vấn đề pháp lý thường phát sinh liên quan đến thời hạn độc quyền trong hợp đồng với vận động viên, hợp đồng với streamer, quyền tác giả, quyền phát sóng, quyền sử dụng video clip và hợp đồng quảng cáo.

Đặc biệt, các trường hợp streamer đồng thời ký kết nhiều hợp đồng, sử dụng hoặc phân phối video clip trái phép và khai thác thương mại danh tính trái phép thường xuyên dẫn đến tranh chấp.

Do đó, khi ký kết hợp đồng, cần tuân thủ các quy định của ngành thể thao điện tử và các tiêu chuẩn trong hợp đồng độc quyền mẫu do Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc khuyến nghị. Đồng thời, hợp đồng cần quy định rõ quyền tác giả đối với nội dung video, hình ảnh cũng như phạm vi quyền sử dụng video clip.

Gần đây, việc tạo hình ảnh vận động viên bằng AI, phát hành NFT của vận động viên và phát sóng thi đấu trong metaverse đã làm phát sinh những vấn đề mới về quyền đối với hình ảnh, quyền khai thác thương mại danh tính, quyền tác giả và cơ chế phân chia thu nhập.

Trước khi sản xuất nội dung NFT, cần ký hợp đồng sử dụng quyền khai thác thương mại danh tính với vận động viên và công ty quản lý. Khi sản xuất nội dung AI, cần có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả đối với hình ảnh gốc và quy định rõ chủ thể nắm giữ quyền tác giả; đồng thời phải ký thỏa thuận riêng với nền tảng giao dịch NFT về quyền tác giả và phân chia thu nhập .

▶Các điểm pháp lý trọng yếu trong ngành thể thao