กีฬา

สิทธิในการถ่ายทอดสดกีฬาถูกเผยแพร่ผ่านสัญญาระหว่างสโมสรกีฬา ลีก ผู้ประกอบกิจการแพร่ภาพ และผู้ประกอบการ OTT โดยมักเกิดข้อพิพาททางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการถ่ายทอดสด สิทธิในการตัดต่อภาพไฮไลต์ สิทธิในการใช้ VOD และสิทธิในการนำไปใช้บน YouTube หรือ SNS

ประเด็นสำคัญได้แก่ การฝ่าฝืนข้อกำหนดเกี่ยวกับสิทธิแต่เพียงผู้เดียวหรือสิทธิในการทำสัญญาก่อน และการละเมิดสิทธิในการถ่ายทอดสดในประเทศอื่นเมื่อเผยแพร่ผ่าน OTT ไปยังต่างประเทศ

จำเป็นต้องกำหนดผู้ทรงสิทธิ ขอบเขตสิทธิ สื่อที่ใช้ ระยะเวลา และขอบเขตการเผยแพร่ในต่างประเทศไว้ในสัญญาสิทธิในการถ่ายทอดสดอย่างชัดเจน และเมื่อทำสัญญากับแพลตฟอร์มต่างประเทศ ควรมีกระบวนการตรวจสอบล่วงหน้าว่าเป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ของประเทศปลายทางหรือไม่

ยิ่งนักกีฬาดาวเด่นเป็นที่รู้จักมากขึ้น ปัญหาการละเมิดสิทธิในภาพลักษณ์และสิทธิในการใช้ชื่อเสียงและภาพลักษณ์เชิงพาณิชย์ก็ยิ่งเกิดขึ้นบ่อยครั้ง

การนำภาพถ่าย ชื่อ หรือวิดีโอการแข่งขันของนักกีฬาไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตในโฆษณา สินค้าที่ระลึก หรือเนื้อหาบน SNS อาจนำไปสู่ข้อพิพาททางกฎหมาย และแม้สัญญาจะสิ้นสุดแล้วก็อาจเกิดความขัดแย้งเกี่ยวกับผู้ทรงสิทธิได้ง่าย

เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว ควรระบุขอบเขตการใช้สิทธิในภาพลักษณ์และสิทธิในการใช้ชื่อเสียงและภาพลักษณ์เชิงพาณิชย์ ตลอดจนการแบ่งรายได้ระหว่างนักกีฬา สโมสร และผู้สนับสนุนไว้ในสัญญาล่วงหน้าอย่างชัดเจน รวมทั้งตกลงเรื่องการนำไปใช้ต่อและผู้ทรงสิทธิภายหลังการเลิกสัญญา

โดยเฉพาะเมื่อผลิตเนื้อหาอีสปอร์ตหรือเนื้อหานักกีฬาเสมือนจริงที่ใช้ AI ต้องกำหนดผู้ทรงสิทธิในภาพ ชื่อ และเสียงเสมือนจริงไว้อย่างชัดเจนด้วย เพื่อลดความเสี่ยงทางกฎหมายในภายหลัง

ในการตลาดกีฬา มีหลายกรณีที่โฆษณาอันเป็นเท็จหรือเกินจริง ระยะเวลาของสัญญาโฆษณาที่ยาวเกินสมควร หรือการไม่ได้ระบุเหตุแห่งการเลิกสัญญา นำไปสู่การฝ่าฝืนรัฐบัญญัติของสาธารณรัฐเกาหลีว่าด้วยการควบคุมการผูกขาดและการค้าที่เป็นธรรมและคดีเรียกร้องค่าเสียหาย

โดยเฉพาะเมื่อผู้เล่นได้รับบาดเจ็บ สโมสรมีผลงานไม่ดี หรือเกิดข้อถกเถียงในสังคม อาจมีปัญหาเกี่ยวกับการเลิกสัญญาก่อนกำหนด

เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว ควรกำหนดเหตุอันเกิดจากความรับผิดของผู้โฆษณาและเหตุอันเกิดจากความรับผิดของนักกีฬาหรือสโมสร ข้อกำหนดการเลิกสัญญาตามแต่ละกรณี และหลักเกณฑ์การคำนวณค่าปรับไว้ในสัญญาโฆษณาล่วงหน้าอย่างชัดเจน รวมทั้งตรวจสอบข้อกำหนดที่ไม่เป็นธรรมโดยอ้างอิงสัญญาโฆษณามาตรฐานของคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมแห่งสาธารณรัฐเกาหลี

ในกีฬาอาชีพ อาจเกิดปัญหาเกี่ยวกับมาตรการทางวินัยประเภทต่าง ๆ เช่น การฝ่าฝืนระเบียบการจัดการแข่งขัน การคัดค้านคำวินิจฉัยของคณะกรรมการบริหารลีก การกำหนดบทลงโทษ การล้มกีฬา และการใช้สารต้องห้าม

ประเด็นสำคัญของข้อพิพาทได้แก่ ความเป็นธรรมของกระบวนการทางวินัย การให้โอกาสชี้แจง และความได้สัดส่วนของมาตรการทางวินัย

ต้องบริหารจัดการให้มีการปฏิบัติตามขั้นตอนในข้อบังคับของลีก ระเบียบของคณะกรรมการความเป็นธรรมด้านกีฬาแห่งคณะกรรมการกีฬาและโอลิมปิกแห่งสาธารณรัฐเกาหลี และข้อบังคับของสหพันธ์ระหว่างประเทศอย่างเคร่งครัด รวมทั้งคุ้มครองสิทธิและประโยชน์ของนักกีฬาและสโมสรด้วยการยื่นความเห็นผ่านผู้แทนทางกฎหมายและจัดให้มีกระบวนการรับฟังก่อนมีคำสั่งลงโทษทางวินัย

ข้อพิพาทเกี่ยวกับการเข้าร่วมการแข่งขันระดับนานาชาติ การรับนักกีฬาต่างชาติเข้าสังกัด การถ่ายทอดการแข่งขันไปต่างประเทศ การสนับสนุนระดับโลก และค่าธรรมเนียมการย้ายสังกัดระหว่างประเทศ อยู่ภายใต้บรรทัดฐานระหว่างประเทศ เช่น ศาลอนุญาโตตุลาการกีฬา (CAS) คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ข้อบังคับ FIFA และข้อบังคับต่อต้านการใช้สารต้องห้ามของ WADA

นอกจากนี้ยังอาจมีปัญหาเกี่ยวกับการฝ่าฝืนกฎหมายอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ กฎหมายสัญญาระหว่างประเทศ และกฎหมายลิขสิทธิ์ระหว่างประเทศร่วมด้วย

ดังนั้น เมื่อทำสัญญาระหว่างประเทศ ต้องตรวจสอบข้อบังคับ FIBA, FIFA และ IOC รวมถึงกฎหมายกีฬาของประเทศที่เกี่ยวข้องและกฎหมายสัญญาระหว่างประเทศ และหากเกิดข้อพิพาทต้องดำเนินกระบวนการยื่นคำขออนุญาโตตุลาการต่อ CAS

ในอุตสาหกรรมอีสปอร์ต ประเด็นข้อพิพาทสำคัญได้แก่ ระยะเวลาสังกัดแต่เพียงผู้เดียวตามสัญญานักกีฬา สัญญาสตรีมเมอร์ ลิขสิทธิ์ สิทธิในการถ่ายทอดสด สิทธิในการใช้เนื้อหาวิดีโอคลิป และสัญญาโฆษณา

โดยเฉพาะมักเกิดกรณีสตรีมเมอร์ทำสัญญาซ้อน การเผยแพร่วิดีโอคลิปโดยไม่ได้รับอนุญาต และการละเมิดสิทธิในการใช้ชื่อเสียงและภาพลักษณ์เชิงพาณิชย์

ดังนั้น ต้องทำสัญญาโดยปฏิบัติตามข้อบังคับอีสปอร์ตและหลักเกณฑ์ของสัญญาสังกัดแต่เพียงผู้เดียวมาตรฐานที่จัดทำโดยคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมแห่งสาธารณรัฐเกาหลี รวมทั้งระบุลิขสิทธิ์ในเนื้อหาวิดีโอและภาพ ตลอดจนสิทธิในการใช้คลิปไว้ในสัญญาอย่างชัดเจน

ในช่วงที่ผ่านมา การสร้างภาพนักกีฬาด้วย AI การออก NFT ของนักกีฬา และการถ่ายทอดการแข่งขันในเมตาเวิร์สทำให้เกิดประเด็นใหม่เกี่ยวกับสิทธิในภาพลักษณ์ สิทธิในการใช้ชื่อเสียงและภาพลักษณ์เชิงพาณิชย์ ลิขสิทธิ์ และโครงสร้างการแบ่งรายได้

ก่อนผลิตเนื้อหา NFT จำเป็นต้องทำสัญญาใช้สิทธิในการใช้ชื่อเสียงและภาพลักษณ์เชิงพาณิชย์กับนักกีฬาและต้นสังกัด ส่วนการผลิตเนื้อหาด้วย AI ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของลิขสิทธิ์ในภาพต้นฉบับและกำหนดผู้ทรงลิขสิทธิ์ไว้อย่างชัดเจน อีกทั้งต้องทำข้อตกลงเกี่ยวกับลิขสิทธิ์และการแบ่งรายได้กับแพลตฟอร์มซื้อขาย NFT แยกต่างหาก

▶ประเด็นสำคัญด้านกฎหมายในอุตสาหกรรมกีฬา