Vụ kiện yêu cầu hoàn trả khoản lợi bất chính | Phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác định không thể coi hợp đồng vi phạm hạn chế chuyển nhượng theo Luật Tập trung công nghiệp là vô hiệu

Vụ kiện yêu cầu hoàn trả khoản lợi bất chính bắt nguồn từ một hợp đồng mua bán đất công nghiệp trong khu công nghiệp.

Bị đơn đã chuyển nhượng đất công nghiệp cho bên thứ 3, vi phạm quy định hạn chế chuyển nhượng tại khoản 1 Điều 40-2 Luật của Hàn Quốc về thúc đẩy tập trung công nghiệp và thành lập nhà máy (sau đây gọi là Luật Tập trung công nghiệp). Trên cơ sở đó, nguyên đơn cho rằng hợp đồng mua bán này vô hiệu và yêu cầu hoàn trả khoản lợi bất chính.

Điều 40-2 Luật Tập trung công nghiệp (chuyển nhượng đất công nghiệp, v.v. khi chưa ký hợp đồng gia nhập khu công nghiệp)

Tòa án cấp dưới xác định quy định hạn chế chuyển nhượng là quy định bắt buộc ảnh hưởng đến hiệu lực, từ đó tuyên hợp đồng mua bán trong vụ án này vô hiệu và chấp nhận yêu cầu hoàn trả khoản lợi bất chính.

Bị đơn phản đối rằng quy định này chỉ là quy định quản lý nên hợp đồng vẫn có hiệu lực theo luật tư và đã kháng cáo lần cuối lên Tòa án Tối cao Hàn Quốc.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc không đồng ý với nhận định của tòa án cấp dưới và tái khẳng định nguyên tắc pháp lý sau đây.

Tòa án cũng lưu ý rằng khoản 1 Điều 40-2 Luật Tập trung công nghiệp chỉ quy định các chế tài hành chính và hình sự, chứ không phủ nhận rõ ràng hiệu lực theo luật tư của hợp đồng.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác định đây là quy định quản lý vì các lý do sau.

• Mục đích của Luật Tập trung công nghiệp cũng có thể đạt được thông qua quản lý hành chính và xử phạt hình sự
• Luật không thiết lập cơ chế cấm hoàn toàn giao dịch đất công nghiệp giữa các chủ thể tư nhân
• Việc coi mọi hợp đồng đều vô hiệu có nguy cơ xâm hại nghiêm trọng đến sự ổn định pháp lý
• Khó có thể khẳng định rằng hành vi vi phạm hạn chế chuyển nhượng đương nhiên mang tính trái trật tự xã hội hoặc đạo đức ở mức độ rõ rệt

Do đó, hợp đồng mua bán không đương nhiên vô hiệu chỉ vì vi phạm quy định hạn chế chuyển nhượng, và phán quyết của tòa án cấp dưới dựa trên tiền đề này có sai sót trong việc áp dụng pháp luật.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã hủy phần phán quyết bất lợi cho bị đơn và chuyển vụ án về xét xử lại.

Phán quyết về vụ kiện yêu cầu hoàn trả khoản lợi bất chính này có các ý nghĩa sau.

• Việc vi phạm quy định pháp luật hành chính không trực tiếp làm cho hợp đồng vô hiệu
• Việc phân biệt quy định bắt buộc ảnh hưởng đến hiệu lực và quy định quản lý phải dựa trên tình tiết cụ thể
• Việc hợp đồng có vô hiệu hay không ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát sinh nghĩa vụ hoàn trả khoản lợi bất chính
• Việc bảo vệ sự ổn định pháp lý có ý nghĩa quan trọng trong giao dịch đất công nghiệp

Phán quyết đặc biệt làm rõ rằng trong giao dịch đất và nhà máy thuộc khu công nghiệp, việc hoàn trả khoản lợi bất chính không được chấp nhận chỉ dựa trên sự tồn tại của hành vi vi phạm pháp luật.