Vụ kiện yêu cầu cấm hoạt động kinh doanh | Phân tích phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác định cửa hàng tiện lợi và cửa hàng kem giảm giá thuộc “ngành nghề kinh doanh tương tự”

Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu cấm hoạt động kinh doanh là ông A, người đang điều hành một cửa hàng tiện lợi tại một khu thương mại trong vùng.

Khu thương mại này từng được bán theo điều kiện hạn chế ngành nghề kinh doanh, trong đó chỉ một gian hàng cụ thể được phép kinh doanh cửa hàng tiện lợi.

Tuy nhiên, tranh chấp phát sinh khi ông B, người thuê một gian hàng khác trong cùng khu thương mại, bắt đầu vận hành cửa hàng kem không nhân viên suốt 24 giờ.

Ông A khởi kiện, cho rằng ông B đang vận hành một cửa hàng tương tự tại gian hàng không được chỉ định.

Tuy nhiên, ông B phản bác rằng cửa hàng kem không tương tự hoạt động kinh doanh của cửa hàng tiện lợi và, ngay cả khi có một số điểm tương đồng, cũng không thể diễn giải quy chế của khu thương mại là hạn chế cả những ngành nghề tương tự cửa hàng tiện lợi.

Trước khi tìm hiểu vụ kiện liên quan đến yêu cầu cấm hoạt động kinh doanh, cần xem xét các án lệ được viện dẫn trong vụ kiện này.

Liên quan đến vụ kiện yêu cầu cấm hoạt động kinh doanh, trước hết, tòa án cấp xét xử thứ 1 (sơ thẩm) đã tuyên nguyên đơn thắng kiện một phần.

Sau khi xem xét tổng hợp nhiều tình tiết, tòa án cho rằng cửa hàng kem giảm giá và cửa hàng tiện lợi thuộc ‘cùng ngành nghề’; do đó, việc ông B vận hành cửa hàng kem giảm giá trong cùng khu thương mại với ông A phải được xem là vi phạm thỏa thuận hạn chế ngành nghề kinh doanh.

Tòa án cấp xét xử thứ 1 (sơ thẩm) giải thích rằng cửa hàng kem giảm giá của ông B không chỉ bán kem mà còn bán nhiều loại thực phẩm như bánh kẹo, đồ uống, bánh mì, kẹo dẻo và sô-cô-la. Đây không chỉ đều là những mặt hàng đang được bán tại các cửa hàng tiện lợi mà còn chiếm một phần đáng kể trong tổng doanh thu của cửa hàng tiện lợi.

Tòa án cũng cho rằng hai cửa hàng tương đồng ở việc đều hoạt động 24 giờ và có quy mô tương tự nhau.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cấp thứ 2 (phúc thẩm) đã đưa ra nhận định khác.

Hội đồng xét xử cho rằng cửa hàng tiện lợi bán nhiều loại hàng hóa khác nhau, bao gồm thực phẩm, đồ uống, rượu bia và các loại đồ dùng sinh hoạt, trong khi cửa hàng kem giảm giá của ông B chỉ bán một số mặt hàng hạn chế như kem, bánh kẹo và đồ uống.

Hội đồng xét xử cấp thứ 2 (phúc thẩm) nhận định rằng, xét đến việc một trong những đặc trưng cốt lõi của cửa hàng tiện lợi là bán nhiều nhóm hàng hóa đa dạng, khó có thể xem hai cửa hàng thuộc cùng một ngành nghề.

Hội đồng xét xử cũng chỉ ra rằng, mặc dù ông A cho rằng doanh thu của mình bị ảnh hưởng nghiêm trọng do cửa hàng kem giảm giá của ông B, nhưng không có bất kỳ chứng cứ nào để công nhận điều này.

Liên quan đến vụ kiện yêu cầu cấm hoạt động kinh doanh, Tòa án Tối cao Hàn Quốc lại đưa ra nhận định khác.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã hủy bản án phúc thẩm và chuyển vụ án trở lại tòa án đã xét xử trước đó.

Lý do Tòa án Tối cao Hàn Quốc một lần nữa chấp nhận lập luận của ông A như sau.

Trước hết, khi xem xét quy mô doanh thu của cửa hàng tiện lợi, ngoài thuốc lá chiếm khoảng 40% doanh thu, phần doanh thu còn lại đến từ các loại thực phẩm chế biến đơn giản như bánh kẹo, kem và đồ uống, cùng các đồ dùng sinh hoạt khác.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc cho rằng bánh kẹo, kem và các sản phẩm tương tự là những mặt hàng kinh doanh chủ yếu của cửa hàng tiện lợi.

Cửa hàng kem giảm giá do ông B vận hành cũng trưng bày trên các kệ trong cửa hàng những loại thực phẩm chế biến đơn giản vốn là mặt hàng kinh doanh chủ yếu của cửa hàng tiện lợi và thanh toán qua quầy tự tính tiền. Tòa án cho rằng phương thức này có nhiều khả năng khiến khách hàng thông thường nhận thức cửa hàng đó là một loại hình cửa hàng tiện lợi.

Đặc biệt, Tòa án Tối cao Hàn Quốc giải thích rằng các cửa hàng trong khu thương mại này đều chủ yếu phục vụ cư dân tại khu chung cư lân cận, nên theo kinh nghiệm thông thường, có thể suy đoán lợi ích kinh doanh của ông A đã bị xâm phạm do ảnh hưởng từ cửa hàng giảm giá do ông B vận hành.

Hội đồng xét xử cấp thứ 2 (phúc thẩm) chỉ ra rằng không có căn cứ rõ ràng về việc doanh thu sụt giảm, nhưng Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định không thể phủ nhận việc lợi ích kinh doanh bị suy giảm chỉ vì các tài liệu cụ thể chưa được nộp và những tình tiết tương tự.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cấp thứ 2 (phúc thẩm) đã kết luận rằng cửa hàng kem giảm giá và cửa hàng tiện lợi không thuộc cùng một ngành nghề, nên không công nhận việc lợi ích kinh doanh của ông A bị xâm phạm. Tòa án Tối cao Hàn Quốc chỉ ra rằng phán quyết này có sai sót do hiểu không đúng nguyên tắc pháp lý về việc giải thích thỏa thuận hạn chế ngành nghề kinh doanh và yêu cầu cấm hoạt động kinh doanh.

Phần lớn các khu thương mại đều xây dựng và áp dụng quy chế hạn chế hoạt động kinh doanh cùng ngành nghề ngay từ giai đoạn bán gian hàng.

Mục đích là bảo đảm quyền kinh doanh độc quyền cho các chủ thể kinh doanh, đồng thời ngăn ngừa tình trạng cạnh tranh quá mức giữa các cửa hàng cùng ngành nghề và thiệt hại phát sinh từ đó.

Tuy nhiên, gần đây, khi những mô hình kinh doanh tương đối mới chưa từng xuất hiện trước đây, chẳng hạn cửa hàng kem giảm giá trong vụ việc trên, bắt đầu hình thành, tranh chấp về khái niệm “cùng ngành nghề” cũng trở nên thường xuyên hơn.

Sau khi Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác định “cửa hàng kem giảm giá” và “cửa hàng tiện lợi” là những ngành nghề tương tự, hoạt động của các cửa hàng giảm giá đang kinh doanh trong cùng khu thương mại với cửa hàng tiện lợi được dự báo có thể bị hạn chế.

Các luật sư phụ trách tranh chấp liên quan tại Daeryun Law Firm LLC phối hợp để hỗ trợ khách hàng.

Nếu có thắc mắc liên quan đến việc mua bán gian hàng trong khu thương mại, có thể liên hệ với Daeryun Law Firm LLC.