Vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung | Phán quyết trong vụ việc đặt ra vấn đề về hiệu lực của hành vi tố tụng do người có quyền của cha mẹ thực hiện với tư cách người đại diện theo pháp luật cho các con chưa thành niên

Nguyên đơn A và các bị đơn trong vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung đã thống nhất bán bất động sản liên quan và phân chia số tiền thu được.

Trong số những người muốn tiến hành phân chia tài sản thuộc sở hữu chung thông qua xét xử, nguyên đơn A đã khởi kiện các bị đơn B, C, D, E, F, G, H và I để yêu cầu 🔗phân chia tài sản thuộc sở hữu chung.

Trong trường hợp này, do H và I là người chưa thành niên nên G, người có quyền của cha mẹ, là người đại diện theo pháp luật của họ.

Cho đến khi vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung được xét xử tại tòa án cấp dưới, G đã thực hiện các hành vi tố tụng đại diện cho H và I với tư cách người đại diện theo pháp luật.

Tòa án địa phương Nam Seoul, cơ quan xét xử vụ kiện ở cấp dưới, đã xem xét nội dung vụ án trên cơ sở cho rằng G có quyền đại diện theo pháp luật để thực hiện các hành vi tố tụng thay cho các bị đơn chưa thành niên H và I, từ đó xác định tỷ lệ phân chia số tiền bán tài sản cho từng người.

Tuy nhiên, khi xét xử kháng cáo lần cuối, Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã hủy bản án của tòa án cấp dưới trong vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung và chuyển vụ án về tòa án này để xét xử lại.

Hành vi có xung đột lợi ích theo Điều 921 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc

Trước hết, Tòa án Tối cao Hàn Quốc viện dẫn Điều 921 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc làm điều khoản tham chiếu.

Khái niệm này chỉ hành vi mà xét theo tính chất khách quan có nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích giữa người có quyền của cha mẹ và người con, hoặc giữa nhiều người cùng chịu sự thực hiện quyền của cha mẹ; không xét đến ý định của người có quyền của cha mẹ hay việc kết quả của hành vi có thực sự làm phát sinh xung đột lợi ích hay không (tham khảo Phán quyết 96다10270 ngày 22.11.1996 của Tòa án Tối cao Hàn Quốc và các phán quyết khác).

Mặt khác, xét theo tính chất khách quan của thủ tục, vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung có nguy cơ làm phát sinh xung đột lợi ích giữa các đồng sở hữu.

Do đó, nếu nhiều người chưa thành niên và người có quyền của cha mẹ đối với họ cùng là đương sự trong vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung thì phải chỉ định người đại diện đặc biệt cho từng người chưa thành niên, để người đại diện đặc biệt thực hiện các hành vi tố tụng thay cho họ.

Nếu người có quyền của cha mẹ thực hiện các hành vi tố tụng với tư cách người đại diện theo pháp luật của nhiều người chưa thành niên thì hành vi đó vi phạm Điều 921 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc và vô hiệu, trừ khi được những người chưa thành niên phê chuẩn hợp pháp.

Trong trường hợp này, phê chuẩn là việc khắc phục sau đó khiếm khuyết của một hành vi pháp lý theo Bộ luật Dân sự Hàn Quốc để hành vi đó có đầy đủ hiệu lực.

Phần đầu Điều 95 và Điều 60 Bộ luật Tố tụng dân sự Hàn Quốc

Theo phần đầu Điều 95 và Điều 60 Bộ luật Tố tụng dân sự Hàn Quốc, nếu có khiếm khuyết về năng lực tố tụng, quyền đại diện theo pháp luật hoặc việc trao thẩm quyền cần thiết để thực hiện hành vi tố tụng, tòa án phải ấn định thời hạn và yêu cầu khắc phục.

Luật quy định rằng nếu người có khiếm khuyết về năng lực tố tụng, quyền đại diện theo pháp luật hoặc việc trao thẩm quyền cần thiết đã thực hiện hành vi tố tụng và sau đó đương sự hoặc người đại diện theo pháp luật sau khi khắc phục khiếm khuyết phê chuẩn hành vi đó, thì hành vi tố tụng có hiệu lực hồi tố kể từ thời điểm được thực hiện.

Vì vậy, nếu quyền đại diện theo pháp luật của người đại diện cho người chưa thành niên có khiếm khuyết, tòa án có nghĩa vụ ấn định thời hạn và yêu cầu khắc phục, trừ khi rõ ràng không thể khắc phục khiếm khuyết đó.

Tòa án cũng nhận định rằng khiếm khuyết về quyền đại diện theo pháp luật có thể được khắc phục ở cấp phúc thẩm (tham khảo Phán quyết 2023다313241 ngày 12.4.2024 của Tòa án Tối cao Hàn Quốc).

Theo đó, Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định rằng tòa án cấp dưới giải quyết vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung lẽ ra phải yêu cầu các đương sự khắc phục khiếm khuyết; nếu người đại diện đặc biệt của H và I được chỉ định thì phải tống đạt bản sao đơn khởi kiện cho những người đại diện này và để họ thực hiện các hành vi tố tụng thay cho các bị đơn nói trên.

Phán quyết trong vụ việc này có ý nghĩa quan trọng đối với việc giải thích về mặt pháp lý hành vi có xung đột lợi ích theo Điều 921 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc.

Do được khởi kiện khi các đồng sở hữu không thỏa thuận được phương thức phân chia, vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung có đặc điểm là có nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích giữa các đồng sở hữu, bao gồm tất cả các bị đơn.

Vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung là vụ kiện có nhiều đương sự bắt buộc, trong đó tất cả các đồng sở hữu đều phải tham gia với tư cách đương sự.

Theo nhận định này, nếu người có liên quan là người chưa thành niên thì phải chỉ định người đại diện đặc biệt cho từng người để tham gia thực hiện các hành vi tố tụng.

Trong vụ kiện yêu cầu phân chia tài sản thuộc sở hữu chung có quan hệ lợi ích đan xen phức tạp, phương thức ứng phó có thể ảnh hưởng đến lợi ích của người yêu cầu.

Nếu đang cân nhắc khởi kiện liên quan đến việc phân chia tài sản thuộc sở hữu chung, có thể trao đổi với 🔗các chuyên gia phụ trách lĩnh vực này của Công ty Luật Daeryun.