MỤC LỤC
- 1. Vụ việc liên quan đến chế độ ưu đãi đặc biệt về thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
- - Các vấn đề pháp lý liên quan đến thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
- 2. Nhận định của Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc về chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
- - Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc: Việc ủy quyền quy định điều kiện kế thừa doanh nghiệp gia đình là phù hợp với Hiến pháp
- - Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc: Không vi phạm nguyên tắc bình đẳng trong lĩnh vực thuế
- - Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc không xem xét quy định loại trừ ưu đãi do không tham gia hoạt động của doanh nghiệp
- 3. Những điểm đáng lưu ý về chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
- 4. Kế thừa doanh nghiệp gia đình: Cách tiếp cận của Daeryun
1. Vụ việc liên quan đến chế độ ưu đãi đặc biệt về thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
Đây là vụ việc có tranh chấp liên quan đến ưu đãi đặc biệt về thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình.
Năm 2010, A được cha tặng cho 30% cổ phần của một doanh nghiệp vừa và nhỏ, đã áp dụng ưu đãi đặc biệt về thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình theo Luật Hạn chế ưu đãi thuế của Hàn Quốc có hiệu lực vào thời điểm đó và kê khai, nộp số thuế đã được giảm.
Khi kế thừa một doanh nghiệp gia đình thuộc loại doanh nghiệp vừa và nhỏ, có chế độ ưu đãi đặc biệt về tính thuế tặng cho nhằm giảm gánh nặng thuế.
Nếu cha mẹ tặng cho con doanh nghiệp vừa và nhỏ mà mình đã điều hành từ 10 năm trở lên, người con có thể được áp dụng một khoản khấu trừ nhất định và mức thuế suất thấp.
Tuy nhiên, ưu đãi này đi kèm các điều kiện.
Người con được tặng cho phải thực sự tham gia hoạt động của doanh nghiệp gia đình và phải nhậm chức giám đốc đại diện trong thời hạn không quá 5 năm kể từ ngày được tặng cho.
Trong vụ việc này, A được cha tặng cho 30% cổ phần của doanh nghiệp vừa và nhỏ và đã được áp dụng ưu đãi đặc biệt, nhưng việc nhậm chức giám đốc đại diện chỉ được thực hiện sau 6 năm kể từ ngày được tặng cho.
Cơ quan thuế cho rằng A “không kế thừa doanh nghiệp gia đình” và áp thêm khoản thuế tặng cho ở mức khoảng 400 triệu won Hàn Quốc; vụ việc cuối cùng được đưa ra theo thủ tục khiếu kiện hiến pháp.
Các vấn đề pháp lý liên quan đến thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
▶Vấn đề về giới hạn của việc ủy quyền lập pháp
-Việc ủy quyền cho nghị định của tổng thống quy định các điều kiện kế thừa doanh nghiệp gia đình, như thời điểm nhậm chức giám đốc đại diện, có vi phạm nguyên tắc thuế phải do luật định, nguyên tắc bảo lưu thẩm quyền của Quốc hội và nguyên tắc cấm ủy quyền chung chung hay không
▶Có vi phạm nguyên tắc bình đẳng hay không
-Liệu sự khác biệt sau đây có hợp lý hay không: trường hợp không kế thừa doanh nghiệp gia đình thì chế độ ưu đãi bị loại trừ ngay cả khi có lý do chính đáng, trong khi trường hợp đã kế thừa nhưng sau đó không đáp ứng điều kiện thì vẫn có thể tiếp tục được hưởng ưu đãi nếu có lý do chính đáng
▶Vấn đề về tính liên quan tiên quyết đối với việc xét xử
-Do vụ việc này thuộc trường hợp “không đáp ứng điều kiện kế thừa ngay từ đầu”, có cần xem xét cả quy định áp dụng cho “trường hợp đã kế thừa nhưng không tham gia hoạt động của doanh nghiệp” hay không
2. Nhận định của Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc về chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
Dưới đây là nhận định của Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc về chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình.
Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc: Việc ủy quyền quy định điều kiện kế thừa doanh nghiệp gia đình là phù hợp với Hiến pháp
Trước hết, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc nhận định rằng việc ủy quyền cho nghị định của tổng thống quy định các điều kiện áp dụng chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình là phù hợp với Hiến pháp.
Lý do là mục đích lập pháp của chế độ này nhằm hỗ trợ về thuế để công nghệ và kinh nghiệm quản lý của doanh nghiệp vừa và nhỏ được tiếp nối qua các thế hệ mà vẫn duy trì tính đồng nhất, qua đó góp phần thúc đẩy sức sống của nền kinh tế.
Vì vậy, Tòa án cho rằng bản chất của việc kế thừa doanh nghiệp gia đình không chỉ là chuyển quyền sở hữu mà còn là sự kế thừa thực chất thông qua việc chuyển giao quyền quản lý điều hành.
Các điều kiện như “nhậm chức giám đốc đại diện trong vòng 5 năm kể từ ngày được tặng cho” hoặc “tham gia hoạt động của doanh nghiệp trước thời hạn kê khai thuế tặng cho” chỉ là những vấn đề chi tiết và mang tính kỹ thuật, có thể thay đổi tùy theo tình hình kinh tế hoặc môi trường kinh doanh. Do đó, khó có thể xem việc ủy quyền quy định các nội dung này bằng nghị định của tổng thống là ủy quyền những vấn đề cốt lõi mà luật phải trực tiếp quy định.
Tòa án cũng giải thích rằng người nhận tài sản tặng cho có thể hiểu việc kế thừa doanh nghiệp gia đình bao gồm chuyển quyền sở hữu và quyền quản lý điều hành, đồng thời điều kiện nhậm chức giám đốc đại diện cũng có thể được dự liệu đầy đủ. Vì vậy, quy định này không vi phạm nguyên tắc thuế phải do luật định, nguyên tắc bảo lưu thẩm quyền của Quốc hội hoặc nguyên tắc cấm ủy quyền chung chung.
Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc: Không vi phạm nguyên tắc bình đẳng trong lĩnh vực thuế
Liên quan đến việc có vi phạm nguyên tắc bình đẳng hay không, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc thừa nhận rằng có sự đối xử khác biệt.
Đối với trường hợp đã kế thừa doanh nghiệp gia đình nhưng vi phạm các điều kiện quản lý sau chuyển giao, chế độ ưu đãi vẫn có thể được duy trì nếu có lý do chính đáng. Ngược lại, nếu không thực hiện việc kế thừa ngay từ đầu thì chế độ ưu đãi bị loại trừ ngay cả khi có lý do chính đáng.
Tuy nhiên, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc nhận định rằng, xét đến điều kiện cốt lõi của chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho là sự kế thừa thực chất thông qua việc chuyển giao quyền quản lý điều hành, việc loại trừ ưu đãi đối với người không thực hiện kế thừa ngay từ đầu khó có thể bị xem là tùy tiện hoặc bất hợp lý.
Do đó, Tòa án cho rằng quy định này không vi phạm nguyên tắc bình đẳng trong lĩnh vực thuế.
Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc không xem xét quy định loại trừ ưu đãi do không tham gia hoạt động của doanh nghiệp
Cuối cùng, quy định về “trường hợp đã kế thừa doanh nghiệp gia đình nhưng không tham gia hoạt động của doanh nghiệp” không được áp dụng trực tiếp trong vụ việc này nên không thuộc đối tượng xem xét.
Ông A đã không nhậm chức giám đốc đại diện trong vòng 5 năm kể từ ngày được tặng cho nên ngay từ đầu không đáp ứng điều kiện kế thừa. Do không đáp ứng yêu cầu về tính liên quan tiên quyết đối với việc xét xử, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã quyết định bác phần yêu cầu này mà không xem xét nội dung.
3. Những điểm đáng lưu ý về chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình
Vụ việc về chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình cho thấy những điểm đáng lưu ý sau đây.
▶Xác định bản chất của chế độ ưu đãi đối với việc kế thừa doanh nghiệp gia đình
Phán quyết khẳng định rõ rằng chỉ nhận cổ phiếu được tặng cho là chưa đủ; người nhận chỉ có thể được hưởng ưu đãi thuế khi thực tế kế thừa cả quyền quản lý điều hành.
Vì vậy, doanh nghiệp và gia đình có kế hoạch kế thừa doanh nghiệp cần xem xét đồng thời việc chuyển nhượng cổ phần, nhậm chức giám đốc đại diện và đáp ứng điều kiện tham gia hoạt động của doanh nghiệp.
▶Đưa ra tiêu chí về phạm vi ủy quyền lập pháp
Các điều kiện cốt lõi của việc đánh thuế phải được Quốc hội quy định bằng luật, nhưng những vấn đề chi tiết và mang tính kỹ thuật có thể được ủy quyền quy định trong nghị định thi hành.
Phán quyết có ý nghĩa ở chỗ đưa ra tiêu chí xác định rằng việc ủy quyền cho nghị định của tổng thống quy định những lĩnh vực mà môi trường kinh doanh có thể thay đổi là phù hợp với Hiến pháp.
▶Giới hạn áp dụng nguyên tắc bình đẳng
Xét đến việc cốt lõi của chế độ ưu đãi kế thừa doanh nghiệp gia đình là “chuyển giao quyền quản lý điều hành”, Tòa án cho rằng việc loại trừ ưu đãi đối với trường hợp không thực hiện kế thừa ngay từ đầu là hợp lý, ngay cả khi có lý do chính đáng.
Điều này cho thấy Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc công nhận nhà lập pháp có phạm vi quyền quyết định tương đối rộng khi xác định phạm vi áp dụng ưu đãi thuế.
▶Ý nghĩa thực tiễn
Để áp dụng chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho, cần quản lý chặt chẽ các điều kiện như nhậm chức giám đốc đại diện trong vòng 5 năm kể từ ngày được tặng cho, tham gia hoạt động của doanh nghiệp trước thời hạn kê khai, duy trì tỷ lệ cổ phần và duy trì cùng ngành nghề kinh doanh.
Nếu không đáp ứng các điều kiện ban đầu, chế độ ưu đãi sẽ bị loại trừ bất kể có lý do chính đáng hay không. Do đó, cần chuẩn bị trước lộ trình kế thừa và phương án cơ cấu quản trị.
Quyết định này của Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc một lần nữa xác nhận rằng điều kiện cốt lõi của chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình là việc chuyển giao quyền quản lý điều hành, đồng thời làm rõ rằng việc giao cho nghị định thi hành quy định các điều kiện chi tiết là phù hợp với Hiến pháp.
Vì vậy, quá trình chuẩn bị kế thừa doanh nghiệp gia đình cần có chiến lược tổng thể bao quát các vấn đề về thuế, pháp lý và quản trị.
4. Kế thừa doanh nghiệp gia đình: Cách tiếp cận của Daeryun
Để áp dụng đúng chế độ ưu đãi đặc biệt đối với thuế tặng cho khi kế thừa doanh nghiệp gia đình, cần đáp ứng các điều kiện trên cơ sở thực tế chuyển giao quyền quản lý điều hành.
Các điều kiện cần kiểm tra trong thực tiễn gồm:
▶Nhậm chức giám đốc đại diện: Phải nhậm chức giám đốc đại diện trong vòng 5 năm kể từ ngày được tặng cho.
▶Tham gia hoạt động của doanh nghiệp gia đình: Cần có hồ sơ chứng minh đã thực tế làm việc tại công ty trước thời hạn kê khai thuế tặng cho.
▶Duy trì chức vụ giám đốc đại diện: Thông thường phải duy trì chức vụ giám đốc đại diện trong 10 năm; việc từ chức giữa thời hạn có thể phát sinh rủi ro đáng kể.
▶Duy trì tỷ lệ cổ phần: Nếu tỷ lệ cổ phần giảm do tăng vốn có thu tiền, trái phiếu chuyển đổi hoặc quyền chọn mua cổ phiếu, chế độ ưu đãi có thể bị hủy bỏ.
▶Duy trì cùng ngành nghề: Việc thay đổi ngành nghề kinh doanh chính hoặc tạm ngừng, chấm dứt hoạt động có thể là căn cứ loại trừ ưu đãi.
▶Quản lý tài liệu chứng minh: Cần lưu giữ đầy đủ tài liệu chứng minh việc đáp ứng điều kiện, như hồ sơ làm việc, biên bản họp hội đồng quản trị, điều lệ và sổ đăng ký.
Công ty Luật Daeryun hỗ trợ việc kế thừa doanh nghiệp gia đình trên cơ sở xem đây không chỉ là thủ tục tặng cho mà còn là quá trình “chuyển giao an toàn quyền quản lý điều hành và duy trì sự ổn định lâu dài của doanh nghiệp”.
Các luật sư chuyên về doanh nghiệp và thuế của Daeryun phối hợp với kế toán viên và chuyên gia thuế thuộc công ty để cung cấp các dịch vụ pháp lý sau đây nhằm hỗ trợ quá trình kế thừa doanh nghiệp:
-Đánh giá việc đáp ứng các điều kiện kế thừa doanh nghiệp gia đình và xây dựng lộ trình phù hợp
-Hỗ trợ thủ tục kế nhiệm chức vụ giám đốc đại diện và hoàn thiện cơ cấu quản trị
-Xây dựng hệ thống tuân thủ và quản lý sau chuyển giao đối với các điều kiện phải duy trì trong 10 năm
-Ứng phó khi phát sinh rủi ro như thanh tra thuế hoặc quyết định ấn định thuế
