Luật Dược của Hàn Quốc | Phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác định nhà thuốc lân cận có thể yêu cầu hủy quyết định đăng ký mở nhà thuốc mới

① Nguyên tắc chung về tư cách nguyên đơn

Điều 12 Luật Tố tụng hành chính của Hàn Quốc quy định rằng “vụ kiện yêu cầu hủy quyết định hành chính có thể do người có lợi ích pháp lý trong việc yêu cầu hủy quyết định đó khởi kiện”.

Ở đây, ‘lợi ích được pháp luật bảo vệ’ không chỉ là lợi ích kinh tế đơn thuần mà còn là lợi ích được các quy định làm căn cứ ban hành quyết định và các quy định có liên quan bảo vệ một cách riêng biệt, trực tiếp và cụ thể (tham khảo phán quyết của Hội đồng toàn thể Tòa án Tối cao Hàn Quốc số 2006두330).

Do đó, Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định rằng ngay cả người thứ 3 không phải là đối tượng trực tiếp của quyết định hành chính cũng được công nhận tư cách nguyên đơn nếu quyết định đó xâm phạm lợi ích được pháp luật bảo vệ của họ.

② Hệ thống quy định của Luật Dược và việc công nhận lợi ích được bảo vệ

Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhấn mạnh rằng các mục 2~4 khoản 5 Điều 20 Luật Dược của Hàn Quốc là những quy định nhằm bảo đảm cạnh tranh công bằng và tính độc lập giữa cơ sở y tế với nhà thuốc.

Khoản 5 Điều 20 Luật Dược của Hàn Quốc cấm mở nhà thuốc dùng chung cơ sở vật chất, khu đất hoặc lối đi với cơ sở y tế. Quy định này phải được xem xét cùng với Điều 23 (tính độc lập trong việc cấp phát thuốc), Điều 24 (cấm thông đồng), Điều 26 (nghĩa vụ kiểm tra đơn thuốc), v.v. và nhằm thực hiện mục tiêu cốt lõi của chế độ phân tách việc kê đơn và cấp phát thuốc là ‘kiểm soát lẫn nhau và bảo đảm hệ thống kê đơn minh bạch’.

Vì vậy, Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định rằng việc duy trì môi trường để nhà thuốc hiện hữu có thể thực hiện độc lập hoạt động cấp phát thuốc gần cơ sở y tế cũng thuộc phạm vi lợi ích được Luật Dược của Hàn Quốc bảo vệ.

③ Mục đích của chế độ phân tách việc kê đơn và cấp phát thuốc cùng tính độc lập của dược sĩ

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã tái khẳng định cụ thể mục đích áp dụng chế độ phân tách việc kê đơn và cấp phát thuốc.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc cho rằng chế độ này phân tách chức năng kê đơn của bác sĩ và chức năng cấp phát thuốc của dược sĩ nhằm ngăn chặn việc sử dụng thuốc không cần thiết, đồng thời trao cho dược sĩ quyền tự chủ trong việc cấp phát thuốc và thẩm quyền kiểm tra chuyên môn.

Do đó, Tòa án nhận định rằng nếu một cơ sở y tế thông đồng với một nhà thuốc cụ thể khiến đơn thuốc tập trung vào nhà thuốc đó thì cơ hội cấp phát thuốc của các nhà thuốc lân cận sẽ bị hạn chế một cách bất hợp lý và mục đích của chế độ phân tách việc kê đơn và cấp phát thuốc sẽ bị ảnh hưởng.

Theo đó, cơ hội cấp phát thuốc công bằng của các nhà thuốc gần cơ sở y tế không chỉ là lợi ích kinh doanh đơn thuần mà còn được đánh giá là lợi ích được Luật Dược của Hàn Quốc bảo vệ.

④ Các tiêu chí đánh giá

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đưa ra các tiêu chí sau để đánh giá tư cách nguyên đơn trong những vụ việc tương tự sau này.

“Khi đánh giá liệu quyết định đăng ký mở nhà thuốc mới có nguy cơ xâm phạm lợi ích của nhà thuốc hiện hữu trong việc được phân bổ công bằng cơ hội cấp phát thuốc theo đơn của cơ sở y tế hay không, cần xem xét tổng thể vị trí và quy mô của cơ sở y tế, khoảng cách giữa nhà thuốc hiện hữu và nhà thuốc mới, khả năng tiếp cận, kết quả cấp phát thuốc của cả hai nhà thuốc, sự phân bố của các nhà thuốc lân cận và tuyến di chuyển của bệnh nhân, v.v..”

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đặc biệt nêu ra tiêu chí theo hướng rộng rằng việc công nhận tư cách nguyên đơn không đòi hỏi nguồn doanh thu chính của nhà thuốc hiện hữu phải dựa trên đơn thuốc của cơ sở y tế liên quan; tư cách này có thể được công nhận nếu thực tế đã có dù chỉ một phần hoạt động cấp phát thuốc.

⑤ Áp dụng đối với vụ việc này

Các nhà thuốc nguyên đơn nằm gần cơ sở y tế liên quan và đã nhiều lần cấp phát thuốc theo đơn do cơ sở y tế đó cấp trong thời gian trước và sau khi có quyết định đăng ký mở nhà thuốc mới.

Vì vậy, Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định rằng “có đủ căn cứ để lo ngại rằng các nguyên đơn sẽ mất dù chỉ một phần cơ hội cấp phát thuốc do quyết định đó” và công nhận tư cách nguyên đơn.

Tòa án kết luận rằng phán quyết của tòa án cấp dưới đã giải thích quá hẹp khái niệm “lợi ích được pháp luật bảo vệ”, cấu thành hành vi áp dụng pháp luật trái pháp luật, nên đã hủy phán quyết và trả vụ án để xét xử lại.