การไกล่เกลี่ย/อนุญาโตตุลาการข้อพิพาททางการแพทย์

ข้อพิพาททางการแพทย์หมายถึงกรณีที่เกิดความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สินของผู้ป่วยระหว่างที่บุคลากรด้านสุขภาพและการแพทย์ดำเนินการทางการแพทย์ เช่น การวินิจฉัย การตรวจ การรักษา การสั่งหรือการปรุงยา จนเกิดข้อโต้แย้งระหว่างคู่กรณี

▶ บุคคลที่ถือเป็นบุคลากรด้านสุขภาพและการแพทย์

สำนักงานผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลีเป็นหน่วยงานสาธารณะที่จัดตั้งขึ้นตามมาตรา 65 แห่งรัฐบัญญัติพื้นฐานว่าด้วยผู้บริโภคของสาธารณรัฐเกาหลี และปฏิบัติภารกิจหลากหลายเพื่อคุ้มครองสิทธิและประโยชน์ของผู้บริโภค ตลอดจนยกระดับคุณภาพการบริโภค

การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเกี่ยวกับความเสียหายของผู้บริโภคเป็นหนึ่งในภารกิจหลักของสำนักงานผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลี โดยความเสียหายจากการให้บริการทางการแพทย์อาจอยู่ในขอบเขตของการไกล่เกลี่ยด้วย

การเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางการแพทย์ผ่านสำนักงานผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลีต้องเป็นไปตามเงื่อนไขต่อไปนี้

▶ ผู้มีสิทธิยื่นคำขอไกล่เกลี่ย

ผู้บริโภค รัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรผู้บริโภค เป็นต้น

▶ เงื่อนไขการเริ่มไกล่เกลี่ย

หากไม่สามารถตกลงกันได้ภายใน 30 วันนับจากวันที่ยื่นคำขอเยียวยาความเสียหาย สำนักงานผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลีอาจยื่นเรื่องต่อคณะกรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลีเพื่อขอให้ดำเนินการไกล่เกลี่ย

อย่างไรก็ตาม ก่อนส่งเรื่องไปยังคณะกรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทผู้บริโภค ต้องผ่านกระบวนการเสนอแนะให้ตกลงกันโดยองค์กรผู้บริโภคหรือสำนักงานผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลีก่อน

① การยื่นคำขอไกล่เกลี่ย

หากคู่กรณีไม่สามารถตกลงกันได้แม้ผ่านกระบวนการเยียวยาความเสียหายแล้ว ผู้บริโภคอาจยื่นคำขอไกล่เกลี่ยข้อพิพาทต่อคณะกรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทผู้บริโภคแห่งสาธารณรัฐเกาหลี

② องค์ประกอบของคณะกรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทผู้บริโภค

คณะกรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทผู้บริโภคซึ่งรับผิดชอบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทประกอบด้วยกรรมการไม่เกิน 150 คน รวมประธานกรรมการ 1 คน

ประธานกรรมการและกรรมการประจำ 4 คนปฏิบัติหน้าที่เป็นกรรมการประจำ ส่วนกรรมการที่เหลือปฏิบัติหน้าที่เป็นกรรมการไม่ประจำ

③ การตรวจสอบเรื่องพิพาท

เพื่อให้วินิจฉัยได้อย่างเป็นกลางและเป็นธรรม คณะกรรมการไกล่เกลี่ยอาจดำเนินกระบวนการตรวจสอบเพิ่มเติมตามความจำเป็น เช่น การตรวจสอบข้อเท็จจริง การทดสอบและตรวจสอบ หรือการขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ

④ การประชุมไกล่เกลี่ยข้อพิพาท

เรื่องที่ตรวจสอบเสร็จแล้วจะได้รับการพิจารณาในการประชุมไกล่เกลี่ยข้อพิพาทซึ่งมีกรรมการเข้าร่วมตั้งแต่ 3 คนถึง 11 คน รวมกรรมการประจำ โดยพิจารณาจากรายละเอียดของเรื่องและเอกสารที่เกี่ยวข้องก่อนลงมติว่าจะดำเนินการไกล่เกลี่ยหรือไม่

⑤ การตัดสินและแจ้งผลการไกล่เกลี่ย

เมื่อมีการตัดสินผลการไกล่เกลี่ยแล้ว จะมีการแจ้งรายละเอียดแก่คู่กรณีทั้งสองฝ่าย และคู่กรณีต้องตอบกลับว่าจะยอมรับหรือไม่ภายใน 15 วันนับจากวันที่ได้รับแจ้ง

หากไม่แสดงความคิดเห็นเป็นอย่างอื่นภายใน 15 วัน ให้ถือว่าข้อเสนอไกล่เกลี่ยนั้นได้รับการยอมรับโดยอัตโนมัติ

ตามรัฐบัญญัติพื้นฐานว่าด้วยผู้บริโภคของสาธารณรัฐเกาหลี โดยหลักแล้วต้องดำเนินการไกล่เกลี่ยให้เสร็จสิ้นภายใน 30 วันนับจากวันที่ได้รับคำขอให้เริ่มไกล่เกลี่ย

อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาดังกล่าวอาจขยายได้หากมีเหตุอันสมควร

เมื่อไกล่เกลี่ยสำเร็จ เนื้อหาของการไกล่เกลี่ยจะมีผลเช่นเดียวกับการประนีประนอมในศาล

กล่าวคือ เมื่อไกล่เกลี่ยสำเร็จแล้ว จะไม่สามารถยื่นฟ้องเกี่ยวกับข้อพิพาทเดียวกันนั้นได้อีก

หากอีกฝ่ายไม่ปฏิบัติตามข้อตัดสินแม้การไกล่เกลี่ยสำเร็จแล้ว อาจดำเนินการบังคับคดีตามกระบวนการต่อไปนี้

ตามข้อ 4 แห่งข้อบังคับของสาธารณรัฐเกาหลีว่าด้วยการออกคำรับรองเพื่อบังคับคดีตามบันทึกการไกล่เกลี่ยของคณะกรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทต่าง ๆ สามารถยื่นคำขอให้ศาลที่มีเขตอำนาจออกคำรับรองเพื่อบังคับคดี แล้วขอบังคับคดีตามเนื้อหาของข้อตัดสินดังกล่าวได้

สถาบันไกล่เกลี่ยและอนุญาโตตุลาการข้อพิพาททางการแพทย์แห่งสาธารณรัฐเกาหลีเป็นหน่วยงานสาธารณะที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเยียวยาผู้เสียหายจากอุบัติเหตุทางการแพทย์และระงับข้อพิพาททางการแพทย์โดยราบรื่น

สถาบันดังกล่าวปฏิบัติหน้าที่ด้านการไกล่เกลี่ยและอนุญาโตตุลาการข้อพิพาททางการแพทย์ การประเมินทางการแพทย์ และการให้คำปรึกษา ตามรัฐบัญญัติว่าด้วยการเยียวยาความเสียหายจากอุบัติเหตุทางการแพทย์และการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางการแพทย์ของสาธารณรัฐเกาหลี

ผู้เสียหาย ผู้ก่อให้เกิดความเสียหาย หรือผู้มีส่วนได้เสียอื่นในอุบัติเหตุทางการแพทย์ ตลอดจนตัวแทนของบุคคลดังกล่าว อาจยื่นคำขอไกล่เกลี่ยต่อสถาบันไกล่เกลี่ยและอนุญาโตตุลาการได้

ผู้แทนอาจเป็นผู้แทนโดยชอบด้วยกฎหมาย คู่สมรส บุพการีหรือผู้สืบสันดานโดยตรง พี่น้องร่วมบิดามารดา ผู้บริหารหรือพนักงาน ทนายความ เป็นต้น และในกรณียกเว้น บุคคลภายนอกที่ได้รับมอบอำนาจเป็นหนังสือก็อาจเป็นผู้แทนได้

ต้องยื่นคำขอไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางการแพทย์ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

• ภายใน 10 ปีนับจากวันที่เกิดอุบัติเหตุทางการแพทย์

• ภายใน 3 ปีนับจากวันที่ทราบถึงความเสียหายและผู้ก่อให้เกิดความเสียหาย

โดยหลักต้องยื่นคำขอไกล่เกลี่ยเป็นหนังสือหรือยื่นด้วยตนเอง แต่สามารถยื่นทางไปรษณีย์ โทรสาร หรือช่องทางออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ได้เช่นกัน

▶ เอกสารที่ต้องยื่น

① การยื่นคำขอไกล่เกลี่ย

คู่กรณีในข้อพิพาททางการแพทย์หรือผู้แทนยื่นแบบคำขอไกล่เกลี่ยเพื่อขอให้ดำเนินการไกล่เกลี่ย

② การเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ย

การไกล่เกลี่ยจะเริ่มขึ้นเมื่อผู้ถูกร้องยินยอม แต่ในกรณีร้ายแรง เช่น ผู้ป่วยเสียชีวิต กระบวนการจะเริ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ

③ การตรวจสอบโดยฝ่ายประเมินทางการแพทย์

ฝ่ายประเมินทางการแพทย์จะตรวจสอบข้อเท็จจริง เช่น รับฟังคำให้การและเรียกให้ส่งเอกสาร เพื่อจัดทำผลการประเมินอย่างเป็นกลาง

④ การจัดทำและส่งรายงานผลการประเมิน

ต้องจัดทำรายงานผลการประเมินและส่งให้คณะไกล่เกลี่ยภายใน 60 วันนับจากเริ่มการไกล่เกลี่ย โดยอาจขยายเวลาได้ 30 วันหากจำเป็น

⑤ การดำเนินนัดไกล่เกลี่ย

คู่กรณีและผู้มีส่วนได้เสียเข้าร่วมเพื่อแสดงความคิดเห็น โดยจะพิจารณาความเป็นไปได้ในการไกล่เกลี่ยเป็นการลับ

⑥ การตกลงกันระหว่างกระบวนการไกล่เกลี่ย

เมื่อคู่กรณีตกลงกันได้ จะจัดทำบันทึกการไกล่เกลี่ยและยุติกระบวนการ

⑦ ข้อตัดสินในการไกล่เกลี่ย

หากคู่กรณีตกลงกันไม่ได้ คณะไกล่เกลี่ยจะมีข้อตัดสินภายใน 90 วันโดยอาศัยความเห็นจากการประเมิน และอาจขยายเวลาได้ 30 วันเพียง 1 ครั้ง

※ การเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ยโดยอัตโนมัติ

เมื่อไกล่เกลี่ยสำเร็จ การไกล่เกลี่ยจะมีผลทางกฎหมายเช่นเดียวกับการประนีประนอมในศาลนับตั้งแต่เวลาที่คู่กรณีได้รับสำเนาคำตัดสินการไกล่เกลี่ยฉบับรับรอง

หมายความว่า หลังจากไกล่เกลี่ยสำเร็จแล้วจะไม่สามารถยื่นฟ้องต่อศาลในเรื่องเดียวกันได้อีก โดยมีผลผูกพันเช่นเดียวกับการระงับข้อพิพาททางศาล

※ ระบบสำรองจ่ายค่าสินไหมทดแทน

คู่กรณีในข้อพิพาททางการแพทย์อาจยื่นคำขออนุญาโตตุลาการหลังจากทำข้อตกลงเป็นหนังสือว่าจะปฏิบัติตามข้อตัดสินของคณะพิจารณาข้อพิพาท

การยื่นคำขออนุญาโตตุลาการไม่จำเป็นต้องแต่งตั้งทนายความ และอาจแต่งตั้งผู้แทนโดยชอบด้วยกฎหมาย คู่สมรส บุพการีหรือผู้สืบสันดานโดยตรง พี่น้องร่วมบิดามารดา ผู้บริหารหรือพนักงานของคู่กรณี เป็นต้น เป็นผู้แทนได้

กระบวนการอนุญาโตตุลาการแตกต่างจากการไกล่เกลี่ยตรงที่มุ่งพิจารณาข้อเท็จจริงและการประเมินเกี่ยวกับการให้บริการทางการแพทย์เป็นหลัก คู่กรณีจึงมักเข้าร่วมกระบวนการด้วยตนเอง

① การยื่นคำขออนุญาโตตุลาการ

คู่กรณีตกลงที่จะปฏิบัติตามข้อตัดสินของคณะพิจารณาข้อพิพาทและยื่นคำขออนุญาโตตุลาการ

② การเลือกคณะพิจารณาข้อพิพาท

คู่กรณีตกลงเลือกคณะพิจารณาข้อพิพาทที่จะรับผิดชอบกระบวนการอนุญาโตตุลาการ

③ การตรวจสอบโดยฝ่ายประเมินทางการแพทย์และการจัดทำรายงานผลการประเมิน

จะมีการรับฟังคำให้การของผู้มีส่วนได้เสียและพยาน รวมถึงการเรียกให้ส่งเอกสาร และต้องจัดทำรายงานผลการประเมินส่งให้คณะพิจารณาข้อพิพาทภายใน 60 วันนับจากเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ย โดยอาจขยายเวลาได้ไม่เกิน 30 วันหากจำเป็น

④ การพิจารณาเรื่องอนุญาโตตุลาการ

จะดำเนินการพิจารณาด้วยวาจาเมื่อจำเป็น เว้นแต่คู่กรณีตกลงกันว่าจะไม่ดำเนินการพิจารณาด้วยวาจา

⑤ การประนีประนอมระหว่างกระบวนการอนุญาโตตุลาการ

หากคู่กรณีตกลงกันได้ระหว่างกระบวนการอนุญาโตตุลาการ อาจยุติกระบวนการและจัดทำข้อตกลงในรูปแบบคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ

⑥ คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ

เว้นแต่คู่กรณีจะตกลงเป็นอย่างอื่น คณะพิจารณาข้อพิพาทจะมีคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการเพื่อยุติข้อพิพาท

▶ การคัดค้านและเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ