MỤC LỤC
- 1. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Khái niệm
- - Các nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn ở tuổi xế chiều
- 2. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Cách tiến hành
- - Ly hôn thuận tình
- - Ly hôn theo phán quyết của tòa án
- - Đăng ký ly hôn tại cơ quan hành chính
- 3. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Vấn đề phân chia tài sản và bồi thường tổn thất tinh thần
- - Phân chia tài sản
- - Phân chia tài sản đối với người nội trợ toàn thời gian
- - Bồi thường tổn thất tinh thần
- 4. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Vấn đề lương hưu và thừa kế
- - Yêu cầu phân chia lương hưu quốc dân
- - Mất quyền thừa kế
- 5. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Danh mục kiểm tra
- - Chuẩn bị cho ly hôn ở tuổi xế chiều
1. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Khái niệm
Ly hôn ở tuổi xế chiều chủ yếu đề cập đến trường hợp các cặp vợ chồng trung niên hoặc cao tuổi, thường từ 50 tuổi trở lên, lựa chọn ly hôn sau khi con cái đã trưởng thành.
“Tuổi xế chiều” theo nghĩa đen là giai đoạn cuối của cuộc đời. Đây là một thuật ngữ xã hội dùng để chỉ trường hợp quyết định ly hôn trong giai đoạn này.
Các nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn ở tuổi xế chiều
Những nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng của ly hôn ở tuổi xế chiều gồm:
② Khả năng độc lập về kinh tế tăng lên (đặc biệt khi phụ nữ tham gia hoạt động xã hội nhiều hơn)
③ Tuổi thọ trung bình tăng
→ Mong muốn sống độc lập trong “30–40 năm còn lại của cuộc đời” gia tăng
④ Quan niệm truyền thống về hôn nhân suy yếu và nhận thức xã hội về ly hôn trở nên cởi mở hơn
⑤ Sự bộc lộ khác biệt về lối sống và giá trị quan sau khi nghỉ hưu
Trên thực tế, ngoài các nguyên nhân ly hôn truyền thống như vợ hoặc chồng ngoại tình hay bạo lực gia đình, nhiều trường hợp ly hôn ở tuổi xế chiều còn bắt nguồn từ cảm giác cô lập về tâm lý như “khác biệt tính cách”, “mất kết nối trong giao tiếp” hoặc “xa cách về tình cảm”.
2. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Cách tiến hành
Tương tự thủ tục ly hôn thông thường, ly hôn ở tuổi xế chiều được chia thành ly hôn thuận tình và ly hôn theo phán quyết của tòa án.
Ly hôn thuận tình
Nếu vợ chồng đồng thuận ly hôn, việc ly hôn có hiệu lực sau khi họ được Tòa án Gia đình Hàn Quốc xác nhận ý chí ly hôn và đăng ký ly hôn tại cơ quan hành chính.
Để được Tòa án Gia đình Hàn Quốc xác nhận ý chí ly hôn, các bên phải chuẩn bị và nộp những giấy tờ sau.
Giấy tờ cần thiết khi yêu cầu xác nhận ý chí ly hôn
(cần chữ ký và đóng dấu của cả vợ chồng cùng 2 người làm chứng đã thành niên)
② Mỗi bên nộp 1 bản giấy chứng nhận quan hệ gia đình và 1 bản giấy chứng nhận quan hệ hôn nhân
③ Trường hợp có con chưa thành niên
- 1 bản thỏa thuận về người thực hiện quyền của cha mẹ đối với con, phương thức nuôi con và 2 bản sao
- Hoặc 3 bản chính quyết định của Tòa án Gia đình và 3 giấy chứng nhận quyết định đã có hiệu lực
Tuy nhiên, do ly hôn ở tuổi xế chiều thường liên quan đến nhiều vấn đề đan xen như quan hệ tài sản, thừa kế và cuộc sống khi về già sau một thời kỳ hôn nhân kéo dài, nên có thể cần đến sự can thiệp pháp lý thay vì chỉ thỏa thuận đơn thuần.
Ly hôn theo phán quyết của tòa án
Nếu một bên không muốn ly hôn hoặc có căn cứ quy trách nhiệm như ngoại tình, hành hung hoặc bỏ mặc về kinh tế, bên còn lại có thể yêu cầu Tòa án Gia đình Hàn Quốc giải quyết ly hôn.
Căn cứ được công nhận để ly hôn theo phán quyết của tòa án (Điều 840 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc)
② Cố ý ruồng bỏ
③ Bị vợ, chồng hoặc người thân trực hệ bề trên của họ ngược đãi nghiêm trọng một cách bất công
④ Người thân trực hệ bề trên của mình bị ngược đãi bất công
⑤ Không rõ sống chết trong ít nhất 3 năm
⑥ Có căn cứ nghiêm trọng khác khiến hôn nhân khó có thể tiếp tục
Để tiến hành ly hôn theo phán quyết của tòa án, cần chuẩn bị các giấy tờ sau.
Giấy tờ cần thiết khi yêu cầu ly hôn theo phán quyết của tòa án
• Giấy chứng nhận quan hệ hôn nhân của mỗi bên
• Bản sao giấy đăng ký cư trú của mỗi bên
• Giấy chứng nhận quan hệ gia đình của mỗi bên
• Giấy chứng nhận cơ bản và giấy chứng nhận quan hệ gia đình của con chưa thành niên
• Các tài liệu giải trình khác
Đăng ký ly hôn tại cơ quan hành chính
Việc ly hôn không có hiệu lực chỉ bằng xác nhận hoặc phán quyết của tòa án; quan hệ hôn nhân chỉ chấm dứt về mặt pháp lý sau khi đăng ký ly hôn.
Trường hợp ly hôn thuận tình
Trong vòng 3 tháng kể từ ngày được cấp bản sao giấy xác nhận ý chí ly hôn của Tòa án Gia đình, một trong hai bên phải nộp giấy tờ này cùng tờ khai đăng ký ly hôn cho cơ quan có thẩm quyền tại nơi đăng ký gốc hoặc nơi cư trú (tòa thị chính, văn phòng quận, văn phòng eup hoặc myeon).
: Trong vòng 3 tháng kể từ ngày nhận bản sao giấy xác nhận ý chí ly hôn
∙ Giấy tờ cần thiết
- 1 bản tờ khai đăng ký ly hôn
- 1 bản giấy xác nhận do tòa án cấp
- Thẻ đăng ký cư trú và con dấu cá nhân của người đăng ký
∙ Nếu không đăng ký
: Xác nhận của tòa án hết hiệu lực
Trường hợp ly hôn theo phán quyết của tòa án
Việc ly hôn chỉ có hiệu lực sau khi được đăng ký với cơ quan hành chính trong vòng 1 tháng kể từ ngày bản án ly hôn có hiệu lực pháp luật.
: Trong vòng 1 tháng kể từ ngày bản án có hiệu lực
∙ Giấy tờ cần thiết
- Tờ khai đăng ký ly hôn
- Bản sao văn bản xét xử và giấy chứng nhận văn bản đã có hiệu lực
∙ Nếu không đăng ký
: Việc ly hôn không phát sinh hiệu lực
Xem thêm
3. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Vấn đề phân chia tài sản và bồi thường tổn thất tinh thần
Trong ly hôn ở tuổi xế chiều, việc phân chia tài sản được hình thành trong thời gian dài là vấn đề trọng tâm.
Nếu vợ hoặc chồng có lỗi dẫn đến hôn nhân đổ vỡ, bên còn lại cũng có thể yêu cầu riêng khoản bồi thường tổn thất tinh thần.
Phân chia tài sản
Có thể yêu cầu phân chia tài sản đứng tên chung hoặc chỉ đứng tên vợ hoặc chồng.
Bên cạnh đó, ngoài tài sản tích lũy trong thời kỳ hôn nhân, toàn bộ các khoản như trợ cấp thôi việc, lương hưu và thu nhập kinh doanh cũng có thể thuộc đối tượng phân chia tài sản.
Việc phân chia phải được thực hiện sau khi xem xét tổng hợp các yếu tố như mức độ đóng góp vào quá trình hình thành tài sản, thời gian hôn nhân và quá trình nuôi dưỡng con cái.
Nếu các bên không đạt được thỏa thuận về phân chia tài sản, yêu cầu phân chia tài sản có thể được nộp trong vòng 2 năm kể từ ngày ly hôn (Điều 839-2 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc).
Phân chia tài sản đối với người nội trợ toàn thời gian
Người nội trợ toàn thời gian cũng có thể được công nhận mức đóng góp chính đáng khi phân chia tài sản.
Ngay cả khi không tham gia hoạt động kinh tế trong thời kỳ hôn nhân, việc đảm nhiệm công việc gia đình, nuôi dưỡng con cái và góp phần duy trì kinh tế gia đình được đánh giá là đóng góp rõ ràng vào quá trình hình thành tài sản.
Quyết định 93스6 ngày 11. 5. 1993 của Tòa án Tối cao Hàn Quốc
Trên thực tế, trong nhiều vụ ly hôn ở tuổi xế chiều, dù chỉ một bên có thu nhập nhưng mức đóng góp lâu dài của người nội trợ toàn thời gian vẫn được công nhận và tài sản có thể được phân chia ở mức xấp xỉ một nửa.
Chứng cứ chứng minh mức đóng góp của người nội trợ toàn thời gian
∙ Giấy tờ liên quan đến nhà ở đã cư trú trong thời gian dài (hợp đồng thuê jeonse hoặc thuê trả tiền hằng tháng, lịch sử thanh toán phí tiện ích, v.v.)
∙ Bản trình bày liên quan đến công việc gia đình và việc hỗ trợ vợ hoặc chồng (bản trình bày của bản thân, con cái, người quen, v.v.)
∙ Tình tiết cho thấy việc hỗ trợ hoạt động kinh tế của vợ hoặc chồng (thời gian làm việc, việc gia đình chuyển nơi ở do thay đổi công việc hoặc nơi công tác, v.v.)
∙ Sự tương ứng giữa thời kỳ hôn nhân và thời điểm hình thành tài sản
∙ Lịch sử quản lý và chi tiêu sinh hoạt phí (sổ thu chi gia đình, lịch sử giao dịch thẻ, lịch sử giao dịch tài khoản ngân hàng, v.v.)
Bồi thường tổn thất tinh thần
Nếu vợ hoặc chồng được xác định có lỗi như ngoại tình, hành hung hoặc ruồng bỏ, bên còn lại có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần (Điều 806 và Điều 843 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc).
Yêu cầu này phải được đưa ra trong vòng 3 năm kể từ ngày biết được thiệt hại và người gây thiệt hại; sau thời hạn đó, quyền yêu cầu sẽ chấm dứt (Điều 766 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc).
Tài liệu chứng minh khi yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần
: Tin nhắn văn bản, cuộc trò chuyện qua ứng dụng nhắn tin, ảnh và video, hóa đơn lưu trú, báo cáo của điều tra viên tư nhân, bản trình bày của người có quan hệ ngoại tình, v.v.
∙ Chứng cứ hành hung
: Giấy chẩn đoán, hồ sơ khám chữa bệnh, ảnh thương tích, hồ sơ trình báo cảnh sát, lời khai của người chứng kiến, v.v.
∙ Chứng cứ về việc bỏ mặc nghĩa vụ kinh tế
: Lịch sử không thanh toán sinh hoạt phí, hồ sơ giao dịch tài khoản, tài liệu về việc nợ phí tiện ích, việc không thanh toán tiền cấp dưỡng nuôi con, v.v.
∙ Chứng cứ về bất hòa gia đình và tổn hại tâm lý
: Hồ sơ tư vấn tâm lý, hồ sơ điều trị tâm thần, nhật ký, bản trình bày của người bị thiệt hại, v.v.
∙ Các chứng cứ tình tiết khác có thể chứng minh trách nhiệm làm hôn nhân đổ vỡ
Xem thêm
4. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Vấn đề lương hưu và thừa kế
Trong ly hôn ở tuổi xế chiều, các vấn đề về lương hưu và thừa kế giữa vợ chồng trở thành trọng tâm hơn vấn đề liên quan đến con cái.
Yêu cầu phân chia lương hưu quốc dân
Nếu vợ hoặc chồng đã đóng vào Chương trình Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc trong thời kỳ hôn nhân, bên còn lại có thể yêu cầu phân chia khi ly hôn.
Điều kiện hưởng lương hưu được phân chia
② Hai bên đã ly hôn
③ Người từng là vợ hoặc chồng có quyền hưởng lương hưu tuổi già
④ Người có quyền hưởng phần lương hưu được phân chia đã đạt độ tuổi bắt đầu nhận lương hưu tương ứng với năm sinh của mình
Mất quyền thừa kế
Do ly hôn là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân về mặt pháp lý, sau khi ly hôn, vợ chồng cũ không có quyền thừa kế đối với nhau.
Vì vậy, khi ly hôn ở tuổi xế chiều, có thể cần điều chỉnh việc phân chia thông qua tặng cho trước hoặc lập di chúc.
5. Ly hôn ở tuổi xế chiều | Danh mục kiểm tra
Ly hôn ở tuổi xế chiều thường liên quan đến nhiều lợi ích đan xen như tài sản, thừa kế, cuộc sống khi về già, sức khỏe và quan hệ với con cái, bên cạnh mâu thuẫn về tình cảm.
Cần xem xét trước các nội dung dưới đây để chuẩn bị đầy đủ cho việc ly hôn.
Hạng mục | Nội dung chi tiết |
Xác định nguyên nhân hôn nhân đổ vỡ | Kiểm tra nguyên nhân ly hôn có thuộc “căn cứ chính đáng” hay không |
Sắp xếp vấn đề tài sản | Lập kế hoạch phân chia tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân |
Thu thập chứng cứ | Chuẩn bị chứng cứ về căn cứ ly hôn theo phán quyết của tòa án như ngoại tình hoặc bạo lực |
Biện pháp bảo vệ nhân thân | Chuẩn bị yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như cấm tiếp cận hoặc hạn chế quyền thăm nom con |
Bảo đảm nền tảng sinh hoạt | Lập kế hoạch về nơi cư trú, sinh hoạt phí, hỗ trợ y tế và các vấn đề sinh hoạt khác sau khi ly hôn |
Kiểm tra vấn đề thừa kế và lương hưu | Khả năng yêu cầu phân chia lương hưu quốc dân của vợ hoặc chồng, điều kiện hưởng lương hưu tuất, v.v. |
Chuẩn bị cho ly hôn ở tuổi xế chiều
Công ty luật có nhiều luật sư chuyên môn với kinh nghiệm trung bình từ 10 năm trở lên và xây dựng phương án phù hợp với từng hình thức ly hôn.
Đặc biệt, đối với trường hợp dự kiến việc phân chia tài sản sẽ phức tạp do thời gian hôn nhân kéo dài, công ty phối hợp với các chuyên gia trong từng lĩnh vực như chuyên gia thuế, kế toán viên và chuyên viên pháp vụ để cung cấp dịch vụ pháp lý liên quan đến phân chia tài sản, lương hưu và thừa kế.
Nếu đang cân nhắc ly hôn ở tuổi xế chiều hoặc gặp khó khăn liên quan đến phân chia tài sản, yêu cầu tiền bồi thường tổn thất tinh thần, có thể đề nghị luật sư về ly hôn tư vấn.
