MỤC LỤC
- 1. Phục hồi pháp nhân | Khái niệm và mục đích của chế định
- - Điều kiện và đối tượng yêu cầu phục hồi pháp nhân
- - So sánh phục hồi pháp nhân và phá sản pháp nhân
- 2. Phục hồi pháp nhân | Tổng hợp chi tiết về thủ tục
- - Yêu cầu mở thủ tục phục hồi
- - Biện pháp bảo toàn và lệnh cấm toàn diện
- - Quyết định mở thủ tục phục hồi
- - Chỉ định ủy viên điều tra và thẩm tra tình hình tài chính
- - Khai báo và thẩm tra khoản phải thu
- - Lập và nộp phương án phục hồi
- - Hội nghị các bên liên quan và biểu quyết thông qua phương án phục hồi
- - Quyết định phê duyệt phương án phục hồi
- - Thực hiện phương án và kết thúc thủ tục phục hồi
- 3. Phục hồi pháp nhân | Cách lập phương án phục hồi
- - Đáp ứng các yêu cầu pháp lý
- - Xây dựng lập luận thuyết phục các bên liên quan
- - Ví dụ về cấu trúc phương án phục hồi
- 4. Phục hồi pháp nhân | Các rủi ro chính của thủ tục
- - Bỏ sót khai báo khoản phải thu và quản lý phản đối không phù hợp
- - Sự phản đối của nhóm chủ nợ và chủ nợ có quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi
- - Không bảo đảm được nguồn vốn thực hiện phương án phục hồi
- - Đánh giá bất lợi của ủy viên điều tra
- 5. Phục hồi pháp nhân | Các vấn đề pháp lý cần xử lý
1. Phục hồi pháp nhân | Khái niệm và mục đích của chế định
Phục hồi pháp nhân là thủ tục pháp lý do tòa án chủ trì đối với pháp nhân đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán do tình hình tài chính kinh doanh suy giảm; theo đó, quyền của các bên liên quan như chủ nợ, cổ đông và người nắm giữ phần vốn góp được điều chỉnh, đồng thời hoạt động kinh doanh của bên có nghĩa vụ nợ được duy trì để hỗ trợ việc phục hồi và thanh toán nợ.
Khác với thủ tục phá sản, trong đó tài sản của pháp nhân được xử lý để phân chia cho các chủ nợ, thủ tục phục hồi duy trì hoạt động kinh doanh và hướng đến việc bình thường hóa công tác quản lý của pháp nhân.
Mục đích chính của chế định phục hồi pháp nhân là bảo toàn giá trị doanh nghiệp thông qua việc duy trì pháp nhân có khả năng phục hồi, đồng thời giảm thiểu thiệt hại cho các bên liên quan như chủ nợ, đối tác giao dịch và người lao động.
Trọng tâm của chế định này là cung cấp sự bảo hộ pháp lý để pháp nhân có thể vượt qua khủng hoảng tài chính ngắn hạn, đồng thời tái thiết hoạt động kinh doanh và tái cơ cấu.
Điều kiện và đối tượng yêu cầu phục hồi pháp nhân
Thủ tục phục hồi pháp nhân được áp dụng đối với các pháp nhân sau đây.
▶Pháp nhân có nợ vượt quá tài sản
▶Pháp nhân mất khả năng thanh toán
▶Áp dụng cho cả pháp nhân vì lợi nhuận và pháp nhân phi lợi nhuận như pháp nhân công ích, pháp nhân quỹ
Pháp nhân, chủ nợ, cổ đông hoặc người nắm giữ phần vốn góp có thể nộp đơn yêu cầu phục hồi pháp nhân.
So sánh phục hồi pháp nhân và phá sản pháp nhân
Tiêu chí | Phục hồi pháp nhân | Phá sản pháp nhân |
|---|---|---|
Mục đích | Bình thường hóa hoạt động kinh doanh và điều chỉnh quyền của chủ nợ | Chuyển tài sản thành tiền và phân chia cho chủ nợ |
Người có quyền nộp đơn | Pháp nhân, chủ nợ, cổ đông | Pháp nhân, chủ nợ |
Định đoạt tài sản | Bị hạn chế một phần dưới sự quản lý của tòa án | Do quản tài viên phá sản chuyển thành tiền |
Thanh toán khoản phải thu | Thanh toán theo phương án phục hồi | Phân chia theo thứ tự ưu tiên |
Sự tồn tại của doanh nghiệp | Có thể tiếp tục tồn tại | Giải thể pháp nhân |
2. Phục hồi pháp nhân | Tổng hợp chi tiết về thủ tục
Trước khi tiến hành phục hồi pháp nhân, cần thực hiện các công việc chuẩn bị như xem xét tình trạng nợ, nguyên nhân phát sinh nợ và danh sách chủ nợ.
Cần tìm hiểu thủ tục phục hồi pháp nhân để kịp thời ngăn chặn việc chủ nợ đôn đốc thanh toán và thực hiện riêng lẻ các quyền của mình.
Yêu cầu mở thủ tục phục hồi
Thủ tục phục hồi bắt đầu khi bên có nghĩa vụ nợ, chủ nợ nắm giữ khoản phải thu tương đương ít nhất 10% vốn điều lệ, hoặc cổ đông hay người nắm giữ phần vốn góp sở hữu ít nhất 10% vốn điều lệ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi tại tòa án có thẩm quyền.
Khi nộp đơn, phải đính kèm các tài liệu theo yêu cầu của tòa án như đơn yêu cầu phục hồi, giấy chứng nhận toàn bộ nội dung đăng ký doanh nghiệp, báo cáo tài chính của 3 năm gần nhất, danh sách chủ nợ và danh mục tài sản. Thủ tục tiếp nhận đơn chỉ hoàn tất sau khi nộp phí tống đạt và khoản tạm ứng theo lệnh của tòa án.
Biện pháp bảo toàn và lệnh cấm toàn diện
Sau khi tiếp nhận đơn, tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp bảo toàn và lệnh cấm toàn diện nhằm ngăn chặn việc bên có nghĩa vụ nợ tẩu tán tài sản, thực hiện thanh toán hoặc bị cưỡng chế thi hành án.
Các biện pháp này nhằm bảo vệ ổn định tài sản của bên có nghĩa vụ nợ cho đến khi thủ tục phục hồi được mở.
▶Quyết định áp dụng biện pháp bảo toàn : Cấm định đoạt một số tài sản, vay vốn, tuyển dụng cán bộ quản lý và nhân viên, v.v.
▶Lệnh cấm toàn diện : Cấm chủ nợ tiến hành riêng lẻ việc cưỡng chế thi hành án, kê biên tạm thời tài sản, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, v.v.
Quyết định mở thủ tục phục hồi
Sau khi xem xét hồ sơ và thẩm vấn người đại diện, tòa án ra quyết định mở thủ tục hoặc bác đơn.
Khi có quyết định mở thủ tục, quyền quản lý và định đoạt tài sản của bên có nghĩa vụ nợ được giao cho quản tài viên do tòa án chỉ định, đồng thời mọi hoạt động thu hồi nợ, bao gồm cưỡng chế thi hành án, đều bị đình chỉ.
Bên có nghĩa vụ nợ chỉ có thể vận hành tài sản và lập phương án thanh toán các khoản phải thu.
Cùng với quyết định này, thời hạn khai báo khoản phải thu, hội nghị chủ nợ và ngày thẩm tra khoản phải thu sẽ được công bố.
Chỉ định ủy viên điều tra và thẩm tra tình hình tài chính
Khi hoặc ngay sau khi ra quyết định mở thủ tục, tòa án chỉ định ủy viên điều tra để tiến hành thẩm tra chuyên môn về doanh nghiệp đối với các nội dung sau đây.
▶Tình hình tài sản và nợ của bên có nghĩa vụ nợ
▶Khả năng phục hồi
▶Giá trị thanh lý so với giá trị doanh nghiệp hoạt động liên tục
▶Tính khả thi của phương án phục hồi
Sau khi phân tích báo cáo tài chính, định giá tài sản và phân tích hoạt động quản lý, ủy viên điều tra nộp báo cáo điều tra cho tòa án.
Khai báo và thẩm tra khoản phải thu
Trong thời hạn khai báo khoản phải thu do tòa án ấn định, chủ nợ có quyền yêu cầu trong thủ tục phục hồi, chủ nợ có quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi, cổ đông và người nắm giữ phần vốn góp phải khai báo loại, số tiền, nguyên nhân phát sinh khoản phải thu và việc có hay không có quyền bảo đảm. Nếu không khai báo hoặc khai báo thiếu, họ sẽ mất quyền được phân chia trong thủ tục phục hồi.
Quản tài viên quyết định công nhận hoặc bác bỏ các khoản phải thu đã được khai báo và việc có nộp ý kiến phản đối hay không. Nếu có phản đối, thủ tục xác định khoản phải thu được tiến hành thông qua yêu cầu tòa án xét xử để điều tra và xác định khoản phải thu.
Lập và nộp phương án phục hồi
Sau khi ra quyết định mở thủ tục, tòa án ấn định và thông báo thời hạn nộp phương án phục hồi.
Phương án phục hồi bao gồm các nội dung sau đây.
▶Hiện trạng tài sản của bên có nghĩa vụ nợ
▶Kế hoạch thanh toán cho từng chủ nợ
▶Biện pháp bình thường hóa hoạt động kinh doanh
▶Nội dung tái cơ cấu nợ
▶Kế hoạch huy động vốn mới
Phương án cũng phải đáp ứng các điều kiện dưới đây. Bên có nghĩa vụ nợ, chủ nợ hoặc cổ đông đều có thể nộp phương án phục hồi, nhưng thông thường phương án do bên có nghĩa vụ nợ nộp.
① Không vi phạm pháp luật
② Nguyên tắc công bằng và hợp lý
③ Nguyên tắc bình đẳng
④ Bảo đảm giá trị thanh lý
⑤ Khả năng thực hiện
Hội nghị các bên liên quan và biểu quyết thông qua phương án phục hồi
Tòa án tổ chức hội nghị các bên liên quan để trình bày và biểu quyết thông qua phương án phục hồi.
Các điều kiện thông qua như sau.
▶Chủ nợ có quyền yêu cầu trong thủ tục phục hồi : Được người nắm giữ ít nhất 2/3 tổng số quyền biểu quyết đồng ý
▶Chủ nợ có quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi : Được người nắm giữ ít nhất 3/4 tổng số quyền biểu quyết đồng ý
▶Cổ đông và người nắm giữ phần vốn góp : Được người nắm giữ ít nhất 1/2 tổng số quyền biểu quyết đồng ý
Quyết định phê duyệt phương án phục hồi
Tòa án xem xét tính hợp pháp, công bằng và khả thi của phương án phục hồi đã được thông qua tại hội nghị các bên liên quan, sau đó ra quyết định phê duyệt hoặc không phê duyệt.
Khi có quyết định phê duyệt, kế hoạch thanh toán và bình thường hóa hoạt động có hiệu lực pháp lý, còn các chủ nợ được thanh toán theo phương án phục hồi.
Thực hiện phương án và kết thúc thủ tục phục hồi
Quản tài viên thực hiện việc thanh toán, bán tài sản mới, tổ chức lại hoạt động kinh doanh và thu hút đầu tư mới theo phương án phục hồi đã được phê duyệt.
Khi phương án đã được thực hiện đầy đủ hoặc khả năng hoạt động bình thường được xác nhận, tòa án ra quyết định kết thúc thủ tục phục hồi và pháp nhân trở lại hoạt động bình thường.
3. Phục hồi pháp nhân | Cách lập phương án phục hồi
Phương án phục hồi là văn bản quan trọng nhất, có ảnh hưởng quyết định đến sự tồn tại của pháp nhân.
Phương án không chỉ phải đáp ứng các yêu cầu về hình thức mà còn cần bảo đảm tính hợp pháp, tính khả thi về kinh tế và khả năng được các bên liên quan chấp thuận.
Đáp ứng các yêu cầu pháp lý
▶Nguyên tắc bảo đảm giá trị thanh lý
Mọi chủ nợ có quyền yêu cầu và chủ nợ có quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi đều có quyền nhận mức thanh toán có lợi hơn so với trường hợp thanh lý. Vì vậy, phương án phục hồi chỉ có thể được tòa án phê duyệt khi bảo đảm thanh toán ít nhất bằng giá trị thanh lý.
➝ Bắt buộc đính kèm báo cáo định giá thanh lý, kế hoạch định đoạt tài sản và kế hoạch thanh toán dự kiến cho chủ nợ
▶Nguyên tắc công bằng và hợp lý
Các chủ nợ có cùng tính chất phải được thanh toán bình đẳng, không có sự phân biệt; nếu phân biệt đối xử với một chủ nợ cụ thể thì phương án không thể được tòa án phê duyệt
➝ Phân loại rõ khoản phải thu phục hồi, quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi, khoản phải thu về thuế và khoản phải thu của người lao động
Xây dựng lập luận thuyết phục các bên liên quan
Cần trao đổi trước với các chủ nợ chính, chủ nợ có quyền bảo đảm và cổ đông để đạt được thỏa thuận về tỷ lệ thanh toán, phạm vi thực hiện quyền bảo đảm và thời hạn thực hiện.
Đặc biệt, việc phối hợp trước với những chủ nợ nắm giữ tỷ lệ quyền biểu quyết cao trong thủ tục phục hồi là cần thiết.
Cần phân tích rõ lợi ích của việc phục hồi (lợi ích khi doanh nghiệp tiếp tục tồn tại và tổn thất khi thanh lý) để xây dựng lập luận thuyết phục về sự cần thiết của thủ tục phục hồi.
Ví dụ về cấu trúc phương án phục hồi
Ví dụ về cấu trúc phương án phục hồi pháp nhân như sau.
▶Kế hoạch thanh toán tổng thể
▶Phương án thanh toán các khoản phải thu phục hồi
▶Phương án thanh toán các quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi
▶Phương án huy động vốn lưu động và cải thiện cơ cấu tài chính
▶Kế hoạch triển khai hoạt động kinh doanh mới
▶Kế hoạch bán tài sản và cắt giảm chi phí
▶Việc tiếp tục giữ lại ban quản lý hiện tại
▶Tỷ lệ và phương thức thanh toán cho từng bên liên quan
4. Phục hồi pháp nhân | Các rủi ro chính của thủ tục
Thủ tục phục hồi pháp nhân là một thủ tục pháp lý phức tạp nhằm đồng thời duy trì sự tồn tại của doanh nghiệp và thanh toán các khoản nợ.
Do đó, mỗi giai đoạn đều có nhiều rủi ro pháp lý và quản trị khác nhau. Nếu không nhận diện và quản lý trước các rủi ro này, việc phục hồi có thể không thành công, thủ tục có thể bị chấm dứt hoặc chuyển sang phá sản.
Bỏ sót khai báo khoản phải thu và quản lý phản đối không phù hợp
Chủ nợ phải khai báo khoản phải thu trong thời hạn do tòa án ấn định thì mới có thể được thanh toán theo phương án phục hồi.
Nếu bỏ sót việc khai báo, chủ nợ sẽ mất quyền được thanh toán và bị loại khỏi việc phân chia tài sản, dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng.
Ngoài ra, nếu quản tài viên không công nhận hoặc bác bỏ phù hợp khoản phải thu do chủ nợ khai báo, khoản phải thu không tồn tại có thể được đưa vào phương án phục hồi và làm tăng nghĩa vụ nợ. Vì vậy, cần xây dựng chặt chẽ hệ thống rà soát khoản phải thu và quản lý việc phản đối.
Sự phản đối của nhóm chủ nợ và chủ nợ có quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi
Để phương án phục hồi được phê duyệt, cần đạt được tỷ lệ đồng ý theo quyền biểu quyết của từng nhóm. Nếu nhóm chủ nợ có quyền yêu cầu hoặc chủ nợ có quyền bảo đảm trong thủ tục phục hồi phản đối, phương án có thể không đáp ứng điều kiện phê duyệt và thủ tục có nguy cơ bị chấm dứt.
Việc trao đổi trước và xây dựng chiến lược điều phối lợi ích giữa các bên liên quan có ý nghĩa quan trọng. Để nâng cao khả năng được phê duyệt, cần tiếp cận một cách có chiến lược khi thiết kế tỷ lệ thanh toán, việc duy trì quyền bảo đảm và kế hoạch quản lý cho từng chủ nợ.
Không bảo đảm được nguồn vốn thực hiện phương án phục hồi
Nếu nguồn vốn cần thiết để thực hiện phương án (doanh thu kinh doanh, bán tài sản, đầu tư mới, tài trợ DIP) không được huy động thuận lợi, phương án sẽ mất ý nghĩa và việc không thể thực hiện có thể dẫn đến chấm dứt thủ tục hoặc phá sản.
Khi lập phương án phục hồi, trên thực tế cần chuẩn bị báo cáo kế hoạch dòng tiền, thỏa thuận tài trợ DIP và báo cáo thẩm định giá trị dự kiến của tài sản bán ra để chứng minh tính khả thi.
Đánh giá bất lợi của ủy viên điều tra
Đánh giá của ủy viên điều tra trong báo cáo điều tra về giá trị thanh lý so với giá trị doanh nghiệp hoạt động liên tục là tiêu chí quan trọng quyết định việc duy trì hay chấm dứt thủ tục phục hồi.
Nếu ủy viên điều tra kết luận giá trị thanh lý cao hơn, khả năng thủ tục phục hồi không được tiếp tục sẽ tăng lên. Vì vậy, cần chuẩn bị kỹ kế hoạch cải thiện quản lý và định giá tài sản từ trước để xây dựng phương án ứng phó phù hợp với ý kiến của ủy viên điều tra.
5. Phục hồi pháp nhân | Các vấn đề pháp lý cần xử lý
Khi yêu cầu phục hồi pháp nhân, cần lưu ý các vấn đề pháp lý sau đây để có phương án xử lý phù hợp.
✅Soạn thảo đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi và rà soát hồ sơ
✅Đại diện yêu cầu áp dụng biện pháp bảo toàn và lệnh cấm
✅Lập bảng thẩm tra khoản phải thu và xử lý phản đối
✅Tham dự hội nghị chủ nợ và nộp văn bản ý kiến
✅Soạn thảo phương án phục hồi và xây dựng chiến lược biểu quyết thông qua
✅Quản lý quá trình thực hiện phương án phục hồi và xử lý việc báo cáo tòa án
✅Chủ trì trao đổi và đàm phán với các bên liên quan
✅Yêu cầu kết thúc thủ tục và ra quyết định hoàn tất phục hồi sau khi phương án được phê duyệt
Xem thêm
Xem nội dung video liên quan
đến vụ việc này.
Thủ tục phục hồi của nền tảng hàng hiệu 'Balaan', các đơn vị kinh doanh trên nền tảng có thể lấy lại tiền không?
