Thể thao

Quyền phát sóng thể thao được phân phối thông qua hợp đồng giữa câu lạc bộ, ban tổ chức giải đấu, đài truyền hình và doanh nghiệp OTT. Trong quá trình này, tranh chấp pháp lý thường phát sinh liên quan đến tính độc quyền của quyền phát sóng, quyền biên tập nội dung nổi bật, quyền sử dụng VOD và quyền khai thác trên YouTube hoặc mạng xã hội.

Những vấn đề chính gồm vi phạm quy định về quyền phát sóng độc quyền hoặc quyền ưu tiên ký kết hợp đồng và xâm phạm quyền phát sóng tại quốc gia khác khi truyền nội dung OTT ra nước ngoài.

Hợp đồng về quyền phát sóng cần quy định rõ chủ thể nắm giữ quyền, phạm vi quyền, phương tiện sử dụng, thời hạn và phạm vi truyền phát ra nước ngoài. Khi ký hợp đồng với nền tảng nước ngoài, cũng cần có thủ tục kiểm tra trước việc tuân thủ pháp luật về quyền tác giả của quốc gia tiếp nhận nội dung.

Càng nổi tiếng, các vận động viên ngôi sao càng thường xuyên đối mặt với hành vi xâm phạm quyền đối với hình ảnh và quyền khai thác thương mại danh tính.

Việc sử dụng trái phép ảnh, tên hoặc video thi đấu của vận động viên trong quảng cáo, sản phẩm MD và nội dung trên mạng xã hội có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý; xung đột về chủ thể nắm giữ quyền cũng dễ phát sinh sau khi hợp đồng chấm dứt.

Để phòng ngừa, hợp đồng giữa vận động viên, câu lạc bộ và nhà tài trợ cần quy định rõ từ trước phạm vi khai thác quyền đối với hình ảnh, quyền khai thác thương mại danh tính và cơ chế phân chia thu nhập; đồng thời cần thống nhất về khả năng khai thác lần thứ 2 và quan hệ sở hữu quyền sau khi hợp đồng chấm dứt.

Đặc biệt, khi sản xuất nội dung về vận động viên ảo dựa trên thể thao điện tử hoặc AI, cũng cần quy định rõ chủ thể nắm giữ quyền đối với hình ảnh, tên và giọng nói ảo để giảm thiểu rủi ro pháp lý về sau.

Trong tiếp thị thể thao, nhiều trường hợp quảng cáo sai sự thật hoặc phóng đại, thời hạn hợp đồng quảng cáo quá dài và thiếu căn cứ chấm dứt hợp đồng đã dẫn đến vi phạm Luật của Hàn Quốc về điều chỉnh độc quyền và thương mại công bằng hoặc vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Đặc biệt, vấn đề chấm dứt hợp đồng trước thời hạn có thể phát sinh khi vận động viên bị chấn thương, thành tích của câu lạc bộ sa sút hoặc xuất hiện tranh cãi trong xã hội.

Để phòng ngừa, hợp đồng quảng cáo cần quy định rõ từ trước căn cứ chấm dứt do lỗi của nhà quảng cáo, vận động viên hoặc câu lạc bộ và tiêu chí xác định tiền phạt vi phạm; đồng thời cần tham khảo mẫu hợp đồng quảng cáo tiêu chuẩn của Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc để kiểm tra các điều khoản không công bằng.

Trong thể thao chuyên nghiệp, nhiều hình thức xử lý kỷ luật có thể phát sinh do vi phạm quy định tổ chức thi đấu, phản đối quyết định của ban điều hành giải đấu, áp dụng hình phạt, dàn xếp tỷ số hoặc sử dụng chất cấm.

Đặc biệt, tính công bằng của thủ tục kỷ luật, việc bảo đảm cơ hội giải trình và tính tương xứng của biện pháp kỷ luật là những vấn đề tranh chấp trọng tâm.

Cần quản lý chặt chẽ việc tuân thủ thủ tục theo quy chế giải đấu, quy định của Ủy ban Công bằng Thể thao thuộc Ủy ban Thể thao và Olympic Hàn Quốc và quy định của liên đoàn quốc tế; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích của vận động viên, câu lạc bộ bằng cách nộp bản ý kiến thông qua người đại diện pháp lý trước khi có quyết định kỷ luật và bảo đảm thủ tục điều trần .

Trong các vấn đề như tham gia giải đấu quốc tế, tuyển dụng vận động viên nước ngoài, phát sóng thi đấu ra nước ngoài, tài trợ toàn cầu và tranh chấp phí chuyển nhượng quốc tế, các quy tắc quốc tế như quy định của Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS), Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC), FIFA và quy định chống doping của WADA được áp dụng.

Các vấn đề về trọng tài quốc tế, pháp luật hợp đồng quốc tế và vi phạm pháp luật về quyền tác giả quốc tế cũng có thể phát sinh đồng thời.

Vì vậy, khi ký kết hợp đồng quốc tế, cần xem xét quy định của FIBA, FIFA và IOC, pháp luật thể thao của quốc gia liên quan và pháp luật hợp đồng quốc tế; nếu phát sinh tranh chấp thì cần tiến hành thủ tục yêu cầu CAS giải quyết bằng trọng tài.

Trong ngành thể thao điện tử, những yếu tố tranh chấp chính gồm thời hạn độc quyền trong hợp đồng với vận động viên, hợp đồng với streamer, quyền tác giả, quyền phát sóng, quyền sử dụng nội dung video clip và hợp đồng quảng cáo.

Đặc biệt, việc streamer đồng thời ký nhiều hợp đồng, phân phối trái phép video clip và xâm phạm quyền khai thác thương mại danh tính thường xuyên phát sinh.

Do đó, việc ký kết hợp đồng cần tuân thủ quy chế thể thao điện tử và tiêu chuẩn trong mẫu hợp đồng độc quyền của Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc; đồng thời phải ghi rõ trong hợp đồng quyền tác giả đối với nội dung video, hình ảnh và quyền sử dụng clip.

Gần đây, việc tạo hình ảnh vận động viên bằng AI, phát hành NFT của vận động viên và phát sóng thi đấu trong metaverse đã làm phát sinh những vấn đề mới về quyền đối với hình ảnh, quyền khai thác thương mại danh tính, quyền tác giả và cơ chế phân chia thu nhập.

Trước khi sản xuất nội dung NFT, cần ký hợp đồng sử dụng quyền khai thác thương mại danh tính với vận động viên và công ty quản lý. Khi sản xuất nội dung AI, cần có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả đối với hình ảnh gốc và quy định rõ chủ thể nắm giữ quyền tác giả; đồng thời phải ký thỏa thuận riêng với nền tảng giao dịch NFT về quyền tác giả và phân chia thu nhập .

▶Các điểm pháp lý trọng yếu trong ngành thể thao