Nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp

Nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp là hình ảnh đại diện cho doanh nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hình ảnh thương hiệu khác biệt và thiết kế sáng tạo, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Nhãn hiệu là dấu hiệu, chữ viết, hình vẽ, màu sắc hoặc sự kết hợp của các yếu tố này, giúp phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp.

Nhãn hiệu giúp xây dựng lòng tin với người tiêu dùng và đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì, củng cố hình ảnh cũng như giá trị thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường.

Trong khi đó, kiểu dáng công nghiệp là quyền bảo hộ các đặc điểm bên ngoài có thể nhận biết bằng thị giác, như hình khối, hình dáng và màu sắc của sản phẩm; đây là một quyền sở hữu công nghiệp có tính đến cả yếu tố nghệ thuật và thương mại.

UI trò chơi, sản phẩm lưu niệm, thiết kế nhân vật và thiết kế đồng phục thuộc nhóm này; khi hình thức bên ngoài tạo ra lợi thế cạnh tranh, yếu tố đó có liên hệ trực tiếp với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Đặc biệt, ngành giải trí và thể thao dựa trên tính đại chúng và biểu tượng thị giác, vì vậy nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp không chỉ là yếu tố phụ trợ mà còn là tài sản cốt lõi.

Tên và chữ ký của nghệ sĩ, hình ảnh của ngôi sao thể thao, màu sắc biểu tượng và nhân vật của câu lạc bộ đều là tài sản vô hình nhưng có giá trị kinh tế rất lớn trên thị trường.

Do đó, việc các tài sản này bị bên thứ 3 sử dụng trái phép hoặc không được pháp luật bảo hộ do chưa đăng ký quyền nhãn hiệu, quyền kiểu dáng công nghiệp có thể gây ra rủi ro nghiêm trọng cho doanh nghiệp.

Các rủi ro pháp lý thường phát sinh liên quan đến nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp gồm những nội dung sau.

Nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp là tài sản thương hiệu cốt lõi của doanh nghiệp, vì vậy việc bảo hộ và quản lý các tài sản này có ý nghĩa quan trọng.

Nhãn hiệu và kiểu dáng sáng tạo, độc đáo là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Để bảo hộ hiệu quả các tài sản này, doanh nghiệp có thể cần sự hỗ trợ của chuyên gia pháp lý.

Để phòng ngừa các rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình đăng ký, quản lý và xử lý hành vi xâm phạm nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, đồng thời ứng phó hiệu quả khi rủi ro xảy ra, doanh nghiệp cần xây dựng có hệ thống các chiến lược sau đây.

① Quản lý đăng ký mang tính chiến lược
Việc đăng ký nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp không nên chỉ giới hạn ở đơn đăng ký trong nước. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược đăng ký quốc tế có tính đến các quốc gia dự kiến gia nhập thị trường, nhóm sản phẩm dự kiến cấp phép và thương hiệu dự kiến mở rộng.

Ví dụ, khi xuất khẩu nội dung Hallyu sang Trung Quốc, Nhật Bản hoặc Đông Nam Á, việc chủ động đăng ký nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp tại các quốc gia liên quan là cần thiết.

② Thiết lập hệ thống quản lý IP nội bộ
Doanh nghiệp cần quản lý tập trung các tài sản IP và quy định rõ trong hợp đồng về chủ thể sở hữu quyền, việc đồng sáng tạo và nghĩa vụ nộp đơn đăng ký.

Đặc biệt, hợp đồng độc quyền với nghệ sĩ và hợp đồng thuê ngoài trong quá trình phát triển trò chơi cần có đầy đủ điều khoản về quyền tác giả đối với sản phẩm được tạo ra cũng như chủ thể sở hữu nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp.

③ Vận hành hệ thống tra cứu và giám sát mức độ tương tự của nhãn hiệu/kiểu dáng công nghiệp
Doanh nghiệp cần thường xuyên vận hành hệ thống tra cứu và giám sát để phát hiện các dấu hiệu tương tự với thương hiệu của mình được đăng ký hoặc lưu hành trên thị trường.

Cùng với tư vấn pháp lý, doanh nghiệp cần có khả năng tiến hành kịp thời các biện pháp như tra cứu trước, gửi thư cảnh báo, nộp đơn phản đối và yêu cầu tuyên vô hiệu.

④ Thiết lập hệ thống ứng phó sớm khi phát sinh tranh chấp
Khi xảy ra hành vi xâm phạm quyền, doanh nghiệp cần nhanh chóng thu thập chứng cứ, yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, đình chỉ việc phân phối nội dung và khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy trình ứng phó nội bộ.

Doanh nghiệp cũng cần phối hợp với bộ phận quan hệ công chúng để thực hiện chiến lược truyền thông nhằm hạn chế tổn hại đến hình ảnh thương hiệu.