Thử nghiệm lâm sàng

Các mục đích chính của thử nghiệm lâm sàng gồm:

Thử nghiệm phi lâm sàng là giai đoạn được tiến hành trước thử nghiệm lâm sàng trên người.

Ở giai đoạn này, hoạt chất tiềm năng hoặc sản phẩm mẫu của thiết bị y tế đã được phát triển sẽ được kiểm tra để xác định có mức độ an toàn và hiệu quả cơ bản phù hợp để áp dụng trên cơ thể người hay không.

Thử nghiệm phi lâm sàng không chỉ bao gồm thử nghiệm trên động vật mà còn sử dụng nhiều phương pháp thử nghiệm thay thế, chẳng hạn như thử nghiệm dựa trên organoid mô phỏng cấu trúc và chức năng của mô người, để đánh giá tính an toàn và cơ chế tác động.

Để tiến hành thử nghiệm lâm sàng, doanh nghiệp phát triển dược phẩm phải nộp IND (đơn đề nghị phê duyệt kế hoạch thử nghiệm lâm sàng) cho Cơ quan An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc (MFDS).

Đơn IND phải trình bày chi tiết kế hoạch thử nghiệm lâm sàng và các nội dung liên quan đến tính an toàn của thuốc thử nghiệm (IMPD).

Doanh nghiệp dược phẩm phải chuẩn bị các tài liệu sau để nộp IND.

Sau khi xem xét tài liệu đã nộp, Cơ quan An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc quyết định có phê duyệt thử nghiệm lâm sàng hay không.

Nếu muốn thay đổi nội dung thử nghiệm khác với IND đã được phê duyệt trong quá trình tiến hành thử nghiệm lâm sàng, doanh nghiệp phải đáp ứng lại các điều kiện và nộp đơn xin phê duyệt sửa đổi IND.

Các thay đổi này có thể bao gồm thay đổi nhà sản xuất hoạt chất chính, thay đổi liên quan đến thuốc thử nghiệm hoặc tăng giảm liều lượng.

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 được tiến hành trên người tình nguyện khỏe mạnh với quy mô từ vài người đến vài chục người.

Giai đoạn này tập trung đánh giá tính an toàn của thuốc mới/thiết bị y tế, bao gồm quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa và thải trừ trong cơ thể cũng như khả năng phát sinh phản ứng bất lợi.

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 được tiến hành trên một nhóm nhỏ bệnh nhân mắc bệnh liên quan, thường có quy mô từ vài chục đến vài trăm người.

Ở giai đoạn này, liều dùng và cách sử dụng phù hợp của thuốc mới/thiết bị y tế được xác định, đồng thời đánh giá hiệu quả và khả năng áp dụng đối với bệnh thực tế.

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 được tiến hành trên nhiều bệnh nhân thuộc đối tượng nghiên cứu với quy mô từ vài trăm đến vài nghìn người.

Ở giai đoạn này, tính an toàn và hiệu quả của thuốc mới/thiết bị y tế được kiểm chứng trên quy mô lớn hơn, đồng thời xác định cụ thể công dụng, hiệu quả, cách dùng, liều dùng và các lưu ý khi sử dụng.

Sau khi thử nghiệm lâm sàng kết thúc, hồ sơ xin cấp phép lưu hành sản phẩm được nộp cho Cơ quan An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc hoặc cơ quan quản lý nước ngoài dựa trên dữ liệu về tính an toàn và hiệu quả đã thu thập.

Đối với thuốc mới, phải nộp các tài liệu dưới đây; còn thuốc thuộc diện nộp hồ sơ dữ liệu chỉ phải lựa chọn và nộp những dữ liệu cần thiết về tính an toàn và hiệu quả.

Đối với thuốc generic, phải nộp dữ liệu thử nghiệm tương đương sinh học và dữ liệu chất lượng thay cho dữ liệu độc tính và lâm sàng để chứng minh tính tương đương với thuốc đối chứng.

Trong quá trình thẩm định, việc đánh giá mức độ đáp ứng GMP, xem xét quan hệ về bằng sáng chế và tham vấn Ủy ban Thẩm định Dược phẩm Trung ương khi cần thiết được tiến hành đồng thời. Giấy phép lưu hành sản phẩm cuối cùng được cấp khi đáp ứng tất cả các điều kiện.

Gần đây, khi FDA Hoa Kỳ và các cơ quan quản lý lớn khác từng bước cải tổ hệ thống đánh giá phi lâm sàng vốn tập trung vào thử nghiệm trên động vật, các phương pháp thử nghiệm thay thế (NAMs), bao gồm organoid, đang trở thành yếu tố trọng tâm trong chiến lược phát triển thuốc mới.

Đây không chỉ là sự thay đổi về phương pháp nghiên cứu mà còn tạo ra những thay đổi thực tế đối với toàn bộ cách thức xây dựng hồ sơ phê duyệt IND và các tiêu chuẩn về dữ liệu phi lâm sàng.

Dữ liệu dựa trên organoid bổ trợ cho dữ liệu thử nghiệm trên động vật hiện có và được sử dụng trong quá trình phê duyệt IND.

Dữ liệu này cho phép xác định phạm vi an toàn của thuốc và ước tính liều dùng đầu tiên, đồng thời là căn cứ quan trọng để đưa ra quyết định ngay từ giai đoạn đầu thiết kế thử nghiệm lâm sàng.

Vì vậy, ngày càng nhiều doanh nghiệp dược phẩm và tổ chức nghiên cứu xem xét có sử dụng organoid hay không ngay từ giai đoạn thiết kế đề cương thử nghiệm lâm sàng.

Organoid có ưu điểm là có thể tái hiện một phần cấu trúc và chức năng của cơ quan thực tế trong cơ thể người, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế kỹ thuật trong việc tái tạo đầy đủ môi trường sinh lý phức tạp như hệ mạch máu, hệ miễn dịch và hệ vi sinh vật.

Để khắc phục những hạn chế này, các chiến lược tiền lâm sàng kết hợp đang được áp dụng, trong đó sử dụng đồng thời hệ thống đa organoid liên kết organoid của nhiều cơ quan và mô hình dự đoán phản ứng với thuốc dựa trên trí tuệ nhân tạo.