Giám định kỹ thuật số

Giám định kỹ thuật số không chỉ là kỹ thuật khôi phục dữ liệu đơn thuần mà còn là phương pháp điều tra chuyên môn nhằm phân tích dữ liệu kỹ thuật số theo trình tự logic để làm rõ bản chất vụ việc và xây dựng dữ liệu đó thành chứng cứ có giá trị pháp lý.

Dữ liệu được trích xuất từ nhiều loại thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại thông minh, máy chủ và hệ thống đám mây, sau đó được phân tích và tái cấu trúc dưới dạng có thể sử dụng trong tranh chấp pháp lý hoặc quá trình điều tra.

Công việc này không thể hoàn thành chỉ bằng kỹ thuật. Quá trình xác định bản chất vụ việc, chọn lọc các vấn đề trọng tâm và sắp xếp chúng theo lập luận pháp lý đòi hỏi năng lực thực tiễn pháp lý chuyên sâu. Giám định kỹ thuật số chỉ có thể phát huy giá trị khi kết hợp khoa học công nghệ với kiến thức pháp luật.

Giám định kỹ thuật số được sử dụng như một công cụ thiết yếu để thu thập chứng cứ trọng yếu trong nhiều loại vụ việc. Đặc biệt, trong xã hội hiện đại nơi các thiết bị kỹ thuật số được sử dụng phổ biến, dấu vết của hành vi phạm tội thường tồn tại trong dữ liệu kỹ thuật số; vì vậy, hoạt động này có ý nghĩa nổi bật trong các vụ việc sau đây.

Dưới đây là các vụ việc thực tế do Trung tâm Giám định kỹ thuật số thực hiện.

Case 1. Hỗ trợ nộp yêu cầu xử lý hình sự về hành vi stalking bằng cách khôi phục tin nhắn trên iPhone

Khách hàng liên tục bị một người quen qua mạng đeo bám và quấy rối nên muốn nộp yêu cầu xử lý hình sự về hành vi stalking.

Tuy nhiên, nội dung trò chuyện qua ứng dụng nhắn tin, vốn là chứng cứ trọng yếu của vụ việc, đã bị xóa; đồng thời, người kia lại nộp yêu cầu xử lý hình sự ngược lại đối với khách hàng về hành vi lừa đảo.

Công ty Luật Daeryun đã tiến hành giám định iPhone và khôi phục nội dung trò chuyện trong tổng cộng 4 tháng, bao gồm khoảng 20.000 tin nhắn KakaoTalk và 40 tin nhắn trên ứng dụng trò chơi. Qua đó, có thể chứng minh dấu hiệu stalking và việc đây là một mối quan hệ tình cảm không có ý định lừa đảo.

Chứng cứ được khôi phục đã được chấp nhận trong quá trình điều tra của cảnh sát; cùng với giấy chẩn đoán và dữ liệu quyết toán, các tài liệu này còn chứng minh thiệt hại tinh thần mà khách hàng phải chịu.

Giám định kỹ thuật số đã trở thành công cụ trọng yếu để làm rõ sự thật của vụ việc, đồng thời có vai trò quan trọng đối với cả việc áp dụng Đạo luật Hàn Quốc về xử phạt tội quấy rối và đeo bám (stalking) và việc bảo vệ khách hàng trước yêu cầu xử lý hình sự ngược lại.

Case 2. Hỗ trợ ứng phó với kiểm toán nội bộ bằng giám định điện thoại di động

Khách hàng bị công ty nghi ngờ đã nhận tiền hoặc tài sản từ doanh nghiệp đối tác và phải trải qua kiểm toán nội bộ, vì vậy đã yêu cầu giám định điện thoại di động để chứng minh mình không thực hiện hành vi bị nghi ngờ.

Trung tâm Giám định kỹ thuật số của Công ty Luật Daeryun đã phân tích toàn bộ thiết bị dùng cho công việc và mục đích cá nhân của khách hàng, khôi phục chi tiết các tin nhắn đã xóa, lịch sử cuộc gọi, email, tệp tài liệu và thông tin vị trí, sau đó chọn lọc chứng cứ liên quan trực tiếp đến vụ việc để lập báo cáo có hệ thống.

Đặc biệt, thông qua việc phân tích dữ liệu GPS cho thấy khách hàng không có mặt tại địa điểm bị nghi ngờ vào thời điểm xảy ra vụ việc, kiểm tra siêu dữ liệu của tệp tài liệu và phân tích các tệp ghi âm cuộc gọi tự động, trung tâm đã thu thập được chứng cứ trọng yếu để ứng phó với kiểm toán nội bộ và chứng minh khách hàng không thực hiện hành vi bị nghi ngờ.

Chứng cứ thu được qua giám định kỹ thuật số chỉ có ý nghĩa khi được cơ quan điều tra hoặc tòa án công nhận giá trị pháp lý.

Để đáp ứng yêu cầu này, cần lưu ý các vấn đề sau.

▶Tuân thủ thủ tục thu thập hợp pháp

Nếu không tuân thủ thủ tục hợp pháp trong quá trình thu thập chứng cứ, dữ liệu có thể bị coi là chứng cứ thu thập trái pháp luật và bị loại trừ tại tòa.

▶Lưu ý nguy cơ vi phạm Luật Bảo vệ thông tin cá nhân của Hàn Quốc

Việc tự ý khôi phục hoặc phân tích thiết bị hay dữ liệu của người khác có thể bị xử phạt hình sự do vi phạm Luật Bảo vệ thông tin cá nhân của Hàn Quốc.

▶Độ tin cậy hạn chế của kết quả phân tích do đơn vị thiếu chuyên môn thực hiện

Kết quả giám định do đơn vị thiếu hiểu biết về lập luận pháp lý thực hiện có thể khó được công nhận là chứng cứ trước tòa hoặc gây bất lợi cho bên sử dụng.

Khi cần giám định kỹ thuật số, có thể thu thập chứng cứ và ứng phó với vụ việc theo các bước sau.

▶Trao đổi sơ bộ và kiểm tra thiết bị

-Tiến hành trao đổi sơ bộ để xác định đặc điểm của vụ việc và khả năng thu thập chứng cứ.
-Nếu thiết bị có cài đặt mật khẩu, khả năng mở khóa cũng được kiểm tra theo từng thiết bị.

▶Xác định phạm vi phân tích

-Xây dựng phương án về loại dữ liệu cần trích xuất, phân tích và phương thức thực hiện.
-Khi cần thiết, kế hoạch phân tích phù hợp được lập theo loại vụ việc.

▶Trích xuất và sao chép dữ liệu

-Tạo ảnh dữ liệu mà không làm hư hại bản gốc và tiến hành phân tích trên bản sao.
-Đây là thủ tục thiết yếu để bảo đảm độ tin cậy pháp lý của chứng cứ.

▶Phân tích chứng cứ và lập báo cáo

-Phân tích dữ liệu phù hợp với vụ việc để tái hiện diễn biến của các tình tiết.
-Báo cáo giám định kỹ thuật số dùng để nộp cho tòa án được lập và sử dụng trong quá trình xét xử hoặc điều tra sau đó.

▶Bổ sung chứng cứ và ứng phó pháp lý

-Thiết lập hệ thống để có thể tiến hành phân tích bổ sung khi cần thiết tùy theo diễn biến của vụ việc.

Giám định kỹ thuật số không chỉ là một dịch vụ kỹ thuật mà còn là công cụ chiến lược để giải quyết vụ việc pháp lý.

Vì vậy, hoạt động này cần được tiếp cận trong bối cảnh thực tiễn pháp lý; trên phương diện đó, Trung tâm Giám định kỹ thuật số của công ty có các đặc điểm sau.

Hoạt động giám định kỹ thuật số có thể hỗ trợ việc phát hiện chứng cứ, xây dựng chiến lược và làm rõ các vấn đề trọng tâm trong quá trình xét xử.