Rà soát hợp đồng

Các loại hợp đồng điển hình mà doanh nghiệp thường gặp trong quá trình hoạt động gồm:

Nếu các điều kiện giao dịch hoặc quyền và nghĩa vụ được quy định không rõ ràng trong hợp đồng, tranh chấp về cách giải thích rất dễ phát sinh.

Ví dụ, nội dung “ngày giao hàng là ngày sớm nhất có thể” có hiệu lực pháp lý không rõ ràng và có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến yêu cầu thanh toán khoản bồi thường ấn định do chậm thực hiện hoặc việc từ chối thanh toán.

Ngoài ra, nếu các điều kiện về tiền đặt cọc hợp đồng, khoản thanh toán còn lại, tiền bảo đảm thực hiện, thời điểm bàn giao hoặc thời hạn bảo hành khiếm khuyết bị bỏ sót hay quy định mơ hồ, khả năng phát sinh vụ kiện về cách giải thích hợp đồng sẽ tăng lên.

Có trường hợp bên kia kín đáo chèn vào hợp đồng các điều khoản không công bằng, chẳng hạn điều khoản quá mức quy định “tiền bồi thường ấn định do chậm thực hiện là 5% giá trị hàng giao cho mỗi 1 ngày chậm thực hiện” hoặc “phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại bất kể có nguyên nhân quy trách nhiệm hay không”.

Nếu ký mà không nhận biết các điều khoản này, doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm tài chính rất lớn khi phát sinh tranh chấp, dẫn đến tổn thất nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh.

Một số loại hợp đồng chịu sự điều chỉnh của các văn bản pháp luật như Luật của Hàn Quốc về điều chỉnh độc quyền và thương mại công bằng, Luật của Hàn Quốc về giao dịch công bằng trong quan hệ thầu phụ, Luật của Hàn Quốc về giao dịch công bằng trong kinh doanh nhượng quyền, Luật của Hàn Quốc về ghi nhãn và quảng cáo công bằng và Luật Bảo vệ thông tin cá nhân của Hàn Quốc.

Nếu hợp đồng có điều kiện giao dịch bị pháp luật cấm hoặc thỏa thuận đặc biệt không công bằng, phần đó có thể bị vô hiệu và doanh nghiệp liên quan có thể phải chịu các chế tài như khoản tiền phạt bổ sung, điểm phạt, tố giác hoặc đình chỉ kinh doanh.

Đối với hợp đồng giao dịch đa quốc gia, nếu hợp đồng không có điều khoản về tòa án có thẩm quyền và luật áp dụng, các vấn đề phức tạp về áp dụng pháp luật theo tư pháp quốc tế có thể phát sinh, khiến vụ kiện kéo dài và chi phí pháp lý tăng mạnh.

Ngoài ra, cách giải thích hợp đồng có thể thay đổi tùy theo việc có áp dụng các quy phạm quốc tế hay không; vì vậy, cần điều chỉnh hợp đồng trên cơ sở xem xét quy phạm quốc tế, pháp luật nước ngoài và tập quán liên quan.

Nếu nội dung hợp đồng không rõ ràng hoặc thiếu thỏa thuận về các vấn đề trọng yếu, khi tranh chấp phát sinh sau này, doanh nghiệp sẽ có rất ít phương tiện để bảo vệ mình trong tố tụng dân sự, trọng tài hoặc thủ tục tố giác hình sự.

Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ dừng ở việc soạn thảo và ký kết hợp đồng mà cần dự liệu các tranh chấp có thể phát sinh ngay từ giai đoạn rà soát pháp lý trước khi ký. Doanh nghiệp cần thiết kế các điều khoản ứng phó, phạm vi bồi thường thiệt hại, giới hạn phạt vi phạm, điều khoản chấm dứt hoặc hủy bỏ hợp đồng, điều khoản về tòa án có thẩm quyền và luật áp dụng, cũng như điều khoản bảo mật và quyền sở hữu trí tuệ, qua đó sử dụng chính hợp đồng làm công cụ bảo vệ pháp lý cho doanh nghiệp.

Bất kể quy mô giao dịch hoặc đặc điểm của bên kia, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình soạn thảo, rà soát hợp đồng và xây dựng hệ thống tư vấn pháp luật thường xuyên để duy trì quan hệ giao dịch ổn định, uy tín doanh nghiệp và sự ổn định lâu dài trong quản lý.

Nhiều doanh nghiệp bỏ qua tư vấn pháp luật hoặc chỉ tự rà soát nội bộ rồi ký hợp đồng vì muốn giảm chi phí ngắn hạn. Sau đó, họ mới nhận ra vấn đề khi chịu thiệt hại do vụ kiện, cuộc điều tra của Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc hoặc phán quyết tuyên hợp đồng vô hiệu.

Tuy nhiên, đến thời điểm đó, việc khắc phục thiệt hại, khôi phục lòng tin và xử lý ảnh hưởng đến hoạt động quản lý có thể đã trở nên rất khó khăn.

Chi phí pháp lý là khoản chi cần thiết tương ứng với quy mô giao dịch và có chức năng phòng ngừa rủi ro lớn; vì vậy, việc bỏ qua khoản chi này có thể là lựa chọn không hợp lý về mặt quản lý.

Rà soát hợp đồng không chỉ là kiểm tra giấy tờ mà còn là phương tiện quan trọng để phòng ngừa rủi ro pháp lý, ứng phó tranh chấp, bảo vệ quyền quản lý điều hành và thiết lập trật tự giao dịch.

Đặc biệt, khi quy mô giao dịch lớn hoặc có nhiều bên liên quan với lợi ích phức tạp, việc luật sư hoặc chuyên gia pháp lý khác rà soát kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn hợp đồng có ý nghĩa quan trọng trong việc loại bỏ khiếm khuyết pháp lý và nguy cơ vi phạm, đồng thời bổ sung các điều khoản có thể khiến doanh nghiệp gặp bất lợi.

Doanh nghiệp cần đưa việc rà soát hợp đồng thành quy trình tiêu chuẩn trong hệ thống pháp chế doanh nghiệp, phối hợp chặt chẽ với chuyên gia pháp lý và xây dựng cơ chế quản lý nhằm chủ động kiểm soát rủi ro trong mọi giao dịch.

□ Các bên trong hợp đồng đã được ghi rõ chưa?

□ Mục đích và phạm vi của hợp đồng đã được quy định cụ thể chưa?

□ Thời hạn hợp đồng và điều khoản gia hạn đã được quy định chưa?

□ Có quy định về phương thức, ngày thanh toán và bồi thường thiệt hại khi chậm thanh toán không?

□ Căn cứ và thủ tục chấm dứt hợp đồng đã được ghi cụ thể chưa?

□ Hợp đồng có các điều khoản về bảo mật, quyền tác giả và thông tin cá nhân không?

□ Tòa án có thẩm quyền hoặc điều khoản trọng tài khi phát sinh tranh chấp đã được quy định chưa?

□ Có điều kiện đặc biệt như cấm chuyển nhượng hoặc hạn chế giao thầu phụ không?

□ Có yếu tố vi phạm pháp luật liên quan không?

□ Quy trình rà soát nội bộ và rà soát của luật sư đã hoàn tất chưa?