Trách nhiệm sản phẩm

Theo cách tiếp cận truyền thống, người tiêu dùng phải yêu cầu nhà sản xuất chịu trách nhiệm đối với thiệt hại do khuyết tật của sản phẩm theo trách nhiệm do hành vi trái pháp luật quy định tại Điều 750 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc hoặc trách nhiệm do không thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng.

Tuy nhiên, người bị thiệt hại gặp khó khăn trong việc chứng minh lỗi của nhà sản xuất và mức thiệt hại, nên khó được bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả.

Trước thực trạng đó, các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản và các nước thuộc EU đã áp dụng chế định trách nhiệm sản phẩm. Hàn Quốc cũng ban hành luật nhằm tăng cường bảo vệ người tiêu dùng, làm rõ nghĩa vụ quản lý chất lượng của nhà sản xuất và thực hiện nguyên tắc chịu trách nhiệm đối với rủi ro trong xã hội công nghiệp.

Luật Trách nhiệm sản phẩm của Hàn Quốc quy định trách nhiệm đối với những chủ thể sau đây và được áp dụng cho hầu hết mọi sản phẩm, bao gồm hàng công nghiệp, thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thiết bị điện và điện tử, xe, vật liệu xây dựng.

① Nhà sản xuất
② Nhà nhập khẩu
③ Người được ghi trên sản phẩm là nhà sản xuất
④ Người có khả năng bị nhầm là nhà sản xuất

Tuy nhiên, bất động sản (đất đai, tòa nhà) không thuộc phạm vi áp dụng của luật; nhà lắp ghép hoặc đồ nội thất được sản xuất như một sản phẩm đơn nhất vẫn thuộc phạm vi áp dụng.

Để xác định trách nhiệm của nhà sản xuất, sản phẩm phải có khuyết tật. Luật Trách nhiệm sản phẩm của Hàn Quốc phân loại khuyết tật thành 3 dạng như sau.

① Khuyết tật trong sản xuất
Đây là trường hợp sản phẩm không bảo đảm an toàn do được chế tạo không phù hợp với bản thiết kế hoặc tiêu chuẩn sản xuất trong quá trình sản xuất.

Ví dụ: Xe có cảm biến túi khí được lắp đặt sai quy cách, khác với sản phẩm thông thường

② Khuyết tật trong thiết kế
Đây là trường hợp bản thân thiết kế có vấn đề về an toàn, làm phát sinh nguy hiểm khi sử dụng.

Ví dụ: Bình nhiên liệu của xe được lắp tại vị trí có nguy cơ phát nổ cao khi va chạm

③ Khuyết tật về chỉ dẫn hoặc cảnh báo
Đây là trường hợp xảy ra tai nạn do hướng dẫn sử dụng, cảnh báo nguy hiểm hoặc tài liệu hướng dẫn của sản phẩm không đầy đủ hay gây hiểu nhầm.

Ví dụ: Thiết bị điện dành cho trẻ em không có cảnh báo nguy cơ điện giật

Để nhà sản xuất phải chịu trách nhiệm, tất cả các điều kiện sau đây phải được đáp ứng.

Tuy nhiên, nhà sản xuất có thể được miễn trách nhiệm trong những trường hợp sau đây.

Tuy nhiên, nghĩa vụ chứng minh thuộc về nhà sản xuất; nếu không chứng minh được thì trách nhiệm sẽ được xác định.

Quyền yêu cầu về trách nhiệm sản phẩm sẽ chấm dứt nếu người bị thiệt hại hoặc người đại diện theo pháp luật của họ không thực hiện quyền trong vòng 3 năm kể từ ngày biết được thiệt hại và nhà sản xuất, hoặc trong vòng 10 năm kể từ ngày nhà sản xuất cung cấp sản phẩm.

Do thời hiệu tiêu diệt quyền và thời hạn loại trừ cùng được áp dụng, thời gian bảo vệ người tiêu dùng trên thực tế tối đa là 10 năm.

Rủi ro về trách nhiệm sản phẩm có thể phát sinh trong toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất, phân phối, bán hàng đến dịch vụ khách hàng.

Để quản lý các rủi ro này một cách có hệ thống, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược tổng thể như sau.