Tố tụng hành chính

Tố tụng hành chính được chia thành 4 loại chính, bao gồm các vụ kiện nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của cá nhân và các vụ kiện nhằm duy trì trật tự pháp luật vì lợi ích công cộng.

Vụ kiện phản đối quyết định hành chính là loại tố tụng hành chính điển hình nhất, được khởi kiện để phản đối quyết định trái pháp luật hoặc việc không ban hành bất kỳ quyết định nào của cơ quan hành chính.

Luật Tố tụng hành chính của Hàn Quốc chia loại vụ kiện này thành ba hình thức.

① Vụ kiện yêu cầu hủy quyết định hành chính

Đây là vụ kiện yêu cầu hủy hoặc thay đổi quyết định hay quyết định giải quyết khiếu nại hành chính trái pháp luật do cơ quan hành chính ban hành.

Ví dụ, đây là thủ tục yêu cầu tòa án hủy quyết định đình chỉ kinh doanh, quyết định áp thuế hoặc quyết định thu hồi giấy phép không chính đáng.

-Trong vòng 90 ngày kể từ ngày có quyết định
-Người có quyền hoặc lợi ích bị quyết định đó xâm phạm
-Khởi kiện đối với cơ quan hành chính đã ban hành quyết định

② Vụ kiện xác nhận quyết định hành chính vô hiệu

Đây là vụ kiện yêu cầu xác nhận quyết định của cơ quan hành chính có mức độ trái pháp luật nghiêm trọng đến mức không có hiệu lực ngay từ đầu.

Loại vụ kiện này có yêu cầu nghiêm ngặt hơn so với vụ kiện hủy quyết định thông thường và được áp dụng khi bản thân quyết định rõ ràng vô hiệu.

-Không có thời hạn khởi kiện, đồng thời có thể không cần tiến hành khiếu nại hành chính
-Bất kỳ người nào có lợi ích pháp lý đều có thể khởi kiện

③ Vụ kiện xác nhận việc không hành động là trái pháp luật

Đây là vụ kiện yêu cầu xác nhận việc cơ quan hành chính không thực hiện bất kỳ biện pháp nào sau khi nhận được đơn hợp lệ, tức việc im lặng hoặc không xử lý, là trái pháp luật.

-Khi đã qua một khoảng thời gian hợp lý sau khi nộp đơn (thường là 60 ngày) mà vẫn chưa có quyết định
-Chỉ áp dụng khi cơ quan hành chính có nghĩa vụ pháp lý phải ban hành quyết định nhưng không thực hiện
-Không thể khởi kiện hủy quyết định thông thường vì chưa có quyết định nào được ban hành

Vụ kiện giữa các bên được khởi kiện để giải quyết tranh chấp trực tiếp về quan hệ quyền và nghĩa vụ theo luật công, thay vì tranh chấp về một quyết định của cơ quan hành chính.

Nói một cách dễ hiểu, thủ tục này được sử dụng khi cơ quan hành chính và người dân trực tiếp tranh chấp về quan hệ quyền và nghĩa vụ trên vị thế bình đẳng.

Vụ kiện vì lợi ích công được khởi kiện để yêu cầu khắc phục hành vi vi phạm pháp luật của Nhà nước hoặc cơ quan công quyền, không phụ thuộc vào lợi ích pháp lý của cá nhân.

Do mục đích của vụ kiện là khôi phục trật tự pháp luật công chứ không phải bảo vệ quyền cá nhân, chỉ những người được pháp luật quy định mới có quyền khởi kiện.

Tố tụng hành chính và khiếu nại hành chính đều là phương thức để người dân phản đối quyết định trái pháp luật hoặc không chính đáng của cơ quan hành chính, nhưng có những điểm khác biệt sau.

✅ Khiếu nại hành chính là gì?

Khiếu nại hành chính là thủ tục yêu cầu xem xét lại quyết định của cơ quan hành chính trong nội bộ hệ thống hành chính. Cơ quan cấp trên của cơ quan đã ban hành quyết định sẽ phụ trách xem xét, và thủ tục này được giải quyết tại cơ quan hành
chính chứ không phải tại tòa án.

-Mục đích: Bảo đảm hiệu quả hoạt động và chức năng tự kiểm soát của cơ quan hành chính
-Đặc điểm: Thủ tục tương đối đơn giản, chi phí thấp và thường được giải quyết nhanh chóng

✅ Tố tụng hành chính là gì?

Tố tụng hành chính là thủ tục mà người có quyền hoặc lợi ích bị xâm phạm bởi quyết định hành chính trái pháp luật yêu cầu tòa án khắc phục.

-Mục đích: Cơ quan tư pháp đưa ra phán quyết cuối cùng đối với hành vi trái pháp luật của cơ quan hành chính và bảo vệ quyền của người dân
-Đặc điểm: Tòa án, với tư cách là bên thứ ba độc lập, đưa ra phán quyết có tính công bằng và cưỡng hành

✅ Mối quan hệ giữa hai thủ tục

-Về nguyên tắc có thể lựa chọn: Ngay cả khi pháp luật cho phép khiếu nại hành chính, người dân vẫn có thể trực tiếp khởi kiện hành chính.
-Ngoại lệ: Nếu luật khác quy định bắt buộc phải thực hiện khiếu nại hành chính trước, người dân không thể bỏ qua thủ tục này để trực tiếp khởi kiện.

Tố tụng hành chính và tố tụng dân sự đều là thủ tục tố tụng do tòa án xét xử, nhưng có đối tượng và tính chất khác nhau.

✅ Những điểm khác biệt cơ bản

Theo đó, tố tụng hành chính có đối tượng là vụ việc liên quan đến cơ quan hành chính như Nhà nước hoặc chính quyền địa phương, còn tố tụng dân sự giải quyết tranh chấp giữa các cá nhân.

Để bắt đầu vụ kiện hành chính, trước tiên phải soạn đơn khởi kiện và nộp cho tòa án.

Tại bộ phận tiếp nhận dân sự của mỗi tòa án đều có mẫu đơn khởi kiện để tham khảo; thông tin chi tiết cũng có thể được tra cứu tại Trung tâm Dịch vụ dân sự điện tử của Tòa án Hàn Quốc.

Đơn khởi kiện phải bao gồm các nội dung sau.

-Thông tin nhân thân của nguyên đơn và bị đơn
-Nội dung quyết định hành chính bị phản đối
-Lý do cho rằng quyết định trái pháp luật và các tình tiết liên quan
-Nội dung yêu cầu khởi kiện (ví dụ: yêu cầu hủy quyết định ○○)

Sau khi đơn khởi kiện được thụ lý, tòa án sẽ tống đạt bản sao đơn khởi kiện cho bị đơn.

Bị đơn (thường là Nhà nước hoặc chính quyền địa phương) phải nộp “bản trả lời” trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được bản sao đơn khởi kiện.

Bản trả lời trình bày nội dung phản bác lập luận của nguyên đơn, ý kiến về các tình tiết và căn cứ cho tính hợp pháp của quyết định hành chính.

Thông thường, “tài liệu hướng dẫn thủ tục” được gửi kèm bản sao đơn khởi kiện để hướng dẫn các nội dung cần ghi và tài liệu cần nộp khi soạn bản trả lời.

Sau khi bị đơn nộp bản trả lời, trước khi chính thức xem xét vụ án, tòa án sẽ ấn định phiên chuẩn bị tranh tụng để xác định các “vấn đề tranh chấp”.

-Tổng hợp nội dung chính trong lập luận của nguyên đơn và bị đơn
-Phân biệt các tình tiết không có tranh chấp và các tình tiết đang có tranh chấp
-Lập kế hoạch thẩm tra chứng cứ
-Xem xét và quyết định việc đề nghị thu thập, thẩm tra chứng cứ

Sau khi xác định các vấn đề tranh chấp, tòa án sẽ ấn định “phiên tranh tụng” để chính thức thẩm tra chứng cứ và nghe các bên trình bày lập luận.

Phiên này còn được gọi là phiên thẩm tra chứng cứ tập trung.

Tại phiên này, các hoạt động sau được thực hiện.

-Thẩm vấn nhân chứng
-Nộp chứng cứ bằng văn bản
-Trình bày nội dung lập luận

Sau khi hoàn tất toàn bộ phần trình bày và thẩm tra chứng cứ, hội đồng xét xử sẽ tuyên bố “kết thúc tranh tụng” và ấn định ngày tuyên án.

Sau khi phần tranh tụng kết thúc, văn bản chuẩn bị hoặc tài liệu bổ sung được nộp sẽ không được phản ánh trong nội dung xét xử.

Nếu buộc phải nộp tài liệu bổ sung, đương sự phải nộp “đơn yêu cầu mở lại phần tranh tụng”.

Vào ngày đã ấn định, tòa án sẽ tuyên án.

Việc tuyên án được thực hiện bằng cách chủ tọa phiên tòa đọc phần quyết định của bản án và có thể giải thích ngắn gọn lý do nếu cần.

Tòa án vẫn có thể tuyên án ngay cả khi đương sự không có mặt tại phiên tòa.

Bản án có hiệu lực kể từ thời điểm được tuyên.

Sau đó, tòa án hoàn thiện văn bản bản án và tống đạt cho từng đương sự.

Đương sự không đồng ý với bản án phải nộp “đơn kháng cáo” cho tòa án cấp sơ thẩm (cấp xét xử thứ 1) trong vòng 2 tuần kể từ ngày được tống đạt văn bản bản án.

Đơn kháng cáo được nộp cho hội đồng xét xử sơ thẩm (cấp xét xử thứ 1), nhưng việc xét xử thực tế được tiến hành tại tòa án cấp trên (Tòa án cấp cao hoặc Tòa Hành chính cấp cao Seoul).