Hành vi thương mại không công bằng

1. Nguy cơ chịu chế tài pháp lý

▶Xây dựng niềm tin lâu dài của khách hàng

▶Quản lý chuỗi cung ứng minh bạch

▶Tuân thủ tiêu chuẩn phục vụ xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài

▶Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị có đạo đức

Đây là hành vi từ chối cung cấp hàng hóa cho một doanh nghiệp cụ thể hoặc chấm dứt giao dịch mà không có lý do chính đáng.

Hành vi này có tác dụng hạn chế cạnh tranh hoặc loại trừ một doanh nghiệp cụ thể khỏi thị trường.

Ví dụ: Nhà bán buôn A cản trở hoạt động kinh doanh của nhà bán lẻ B, vốn có quan hệ cạnh tranh với mình, bằng cách không cung cấp hàng hóa cho B

Đây là hành vi phân biệt đối xử bằng cách áp dụng giá hoặc điều kiện giao dịch khác nhau một cách không chính đáng đối với các bên giao dịch giống nhau hoặc tương tự nhau.

Hành vi này cản trở cạnh tranh công bằng và làm sai lệch trật tự thị trường.

Ví dụ: Một nhà sản xuất cung cấp sản phẩm cho nhà phân phối lớn với giá thấp hơn 20% so với giá thông thường nhưng chỉ bán cho nhà phân phối vừa và nhỏ theo giá niêm yết, qua đó làm suy giảm năng lực cạnh tranh của nhà phân phối nhỏ

Đây là hành vi khiến hoạt động kinh doanh của đối thủ cạnh tranh gặp khó khăn bằng cách mua nguyên liệu của họ với giá cao để ngăn nguồn cung hoặc thu mua với giá cao nhằm làm sai lệch giá cả.

Ví dụ: Doanh nghiệp A mua với số lượng lớn và mức giá cao quá mức cần thiết đối với loại nguyên liệu mà đối thủ B chủ yếu sử dụng, khiến B không thể tìm mua nguyên liệu

Đây là hành vi lôi kéo khách hàng bằng cách cung cấp lợi ích vượt quá thông lệ giao dịch chính đáng, qua đó thu hút khách hàng của đối thủ cạnh tranh.

Ví dụ: Bên nhượng quyền trả một khoản hỗ trợ bằng tiền mặt tương ứng với một tỷ lệ nhất định trên doanh số nếu bên nhận quyền chỉ kinh doanh sản phẩm của mình, qua đó ngăn cản giao dịch với thương hiệu cạnh tranh

Đây là hành vi yêu cầu bên giao dịch bắt buộc mua kèm hàng hóa hoặc dịch vụ không cần thiết như một điều kiện giao dịch.

Ví dụ: Nhà sản xuất máy in buộc khách hàng khi mua máy in phải mua kèm hộp mực giá cao do mình sản xuất

Đây là hành vi lợi dụng vị thế vượt trội trong quan hệ giao dịch để đưa ra yêu cầu không chính đáng đối với bên kia hoặc áp đặt điều kiện giao dịch không công bằng, chẳng hạn buộc mua một loại hàng hóa cụ thể.

Ví dụ: Nhà cung cấp cho doanh nghiệp lớn buộc doanh nghiệp linh kiện vừa và nhỏ tặng quà dịp lễ cho nhân viên của mình hoặc chỉ sử dụng một loại nguyên liệu cụ thể

Đây là hành vi đặt ra điều kiện cụ thể khi giao dịch hàng hóa hoặc dịch vụ, chẳng hạn không sử dụng sản phẩm của đối thủ cạnh tranh, qua đó hạn chế quyền tự do giao dịch của bên kia.

Ví dụ: Khi cung cấp sản phẩm cho một siêu thị lớn, công ty A đặt điều kiện siêu thị không được trưng bày sản phẩm của đối thủ cạnh tranh, qua đó hạn chế quyền tự do lựa chọn của siêu thị

Đây là hành vi sử dụng hoặc làm rò rỉ một cách không chính đáng công nghệ, nhân lực hoặc bí mật kinh doanh của đối thủ cạnh tranh và cản trở hoạt động kinh doanh của đối thủ.

Ví dụ: Doanh nghiệp lớn nhận tài liệu kỹ thuật từ nhà cung cấp rồi dựa vào đó để tự sản xuất hoặc tuyển dụng nhân sự chủ chốt của đối thủ với mức lương cao nhằm làm rò rỉ công nghệ cốt lõi

Ngoài xử lý hình sự, doanh nghiệp thực hiện hành vi thương mại không công bằng còn có thể chịu những bất lợi sau đây.

Các loại rủi ro về hành vi thương mại không công bằng biểu hiện khác nhau tùy theo từng ngành.

Doanh nghiệp cần hiểu đặc điểm của từng ngành và xây dựng biện pháp ứng phó phù hợp về pháp lý và đạo đức.

1. Ngành phân phối
Yếu tố rủi ro: Đơn phương giảm đơn giá cung ứng, buộc nhận lại hàng trả về, chuyển chi phí xúc tiến bán hàng cho nhà cung cấp

Ví dụ: Siêu thị lớn buộc doanh nghiệp thực phẩm vừa và nhỏ chịu chi phí xúc tiến bán hàng không tính lãi

2. Ngành nhượng quyền
Yếu tố rủi ro: Thu phí bản quyền quá mức, buộc chia sẻ chi phí quảng cáo, chỉ định hàng hóa bắt buộc một cách không chính đáng

Ví dụ: Bên nhượng quyền chỉ định sản phẩm của công ty con là mặt hàng bắt buộc

3. Ngành sản xuất
Yếu tố rủi ro: Giảm tiền thầu phụ không chính đáng, buộc rút ngắn thời hạn giao hàng, yêu cầu cung cấp tài liệu kỹ thuật

Ví dụ: Doanh nghiệp lớn chậm thanh toán tiền hàng, yêu cầu cung cấp bản vẽ kỹ thuật rồi tự sản xuất

4. Ngành nền tảng/IT
Yếu tố rủi ro: Thao túng thuật toán tìm kiếm và hiển thị, tự ý thay đổi điều kiện giao dịch, áp đặt phí dịch vụ

Ví dụ: Nền tảng điều chỉnh thứ hạng tìm kiếm đối với sản phẩm của doanh nghiệp tham gia nền tảng để ưu tiên sản phẩm của mình

5. Ngành xây dựng và thầu phụ
Yếu tố rủi ro: Đơn phương cắt giảm chi phí xây dựng, chấm dứt hợp đồng không công bằng, ép giảm chi phí nhân công

Ví dụ: Nhà thầu chính thông báo chấm dứt hợp đồng với nhà thầu phụ nhưng không thanh toán chi phí xây dựng

6. Ngành dược phẩm và công nghệ sinh học
Yếu tố rủi ro: Cung cấp khoản chi trả không chính đáng cho bệnh viện, yêu cầu loại trừ sản phẩm cạnh tranh, độc quyền dữ liệu

Ví dụ: Công ty dược phẩm trả tiền cho bác sĩ để đổi lấy việc kê đơn thuốc của công ty

1. Thiết lập hệ thống kiểm tra rủi ro từ trước