MỤC LỤC
- 1. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Khái niệm
- 2. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Quy trình tố tụng
- - Phương án xử lý từ phía nguyên đơn
- - Phương án xử lý từ phía bị đơn
- 3. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Phương thức giải quyết tranh chấp
- - Giải quyết thông qua hòa giải của Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc
- - Thủ tục hòa giải của Cơ quan Hòa giải và Trọng tài Tranh chấp Y tế Hàn Quốc
- 4. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Phương thức khởi kiện dân sự
- - Điều kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại
- - Vi phạm nghĩa vụ giải thích và nghĩa vụ thận trọng của bác sĩ
- - Án lệ về vụ kiện dân sự trong tranh chấp y tế
- 5. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Những vấn đề cần lưu ý
1. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Khái niệm
Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa là vụ kiện yêu cầu bồi thường khi hoạt động y tế do cơ sở y tế hoặc nhân viên y tế thực hiện có sai sót hay bất cẩn, gây tổn hại về thể chất hoặc tinh thần cho bệnh nhân.
Khi xảy ra sự cố y khoa do sai sót y tế của nhân viên y tế, bệnh nhân có thể phải chịu tổn hại nghiêm trọng.
Nhân viên y tế có thể phải chịu trách nhiệm hình sự và bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính do sự cố y khoa.
Ngoài ra, họ còn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bệnh nhân.
2. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Quy trình tố tụng
Quy trình giải quyết vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa được tiến hành như sau.
1. Thu thập chứng cứ hình ảnh và chuẩn bị giám định
-Thu thập hồ sơ khám chữa bệnh, hồ sơ phẫu thuật và các tài liệu khác
-Chuẩn bị yêu cầu giám định chuyên môn
2. Soạn thảo và nộp đơn khởi kiện
-Nộp đơn khởi kiện tại tòa án có thẩm quyền
3. Trao đổi bản trả lời và văn bản chuẩn bị tranh tụng
-Phía bị đơn bảo vệ quan điểm bằng cách cho rằng không có sai sót y tế hoặc người bị thiệt hại cũng có lỗi
4. Tiến hành thủ tục giám định
-Nộp kết luận giám định thông qua cơ quan giám định y khoa do tòa án chỉ định
5. Tiến hành phiên tranh luận và thẩm tra chứng cứ
-Xem xét lập luận và chứng cứ của hai bên, thẩm vấn nhân chứng nếu cần thiết
6. Tuyên án
-Quyết định có hay không trách nhiệm bồi thường thiệt hại và mức tiền bồi thường
Phương án xử lý từ phía nguyên đơn
Người yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa, tức nguyên đơn, là bệnh nhân bị thiệt hại do sự cố đó.
Trong trường hợp này, nguyên đơn có trách nhiệm chứng minh diễn biến xảy ra sự cố y khoa và sai sót của nhân viên y tế.
Do đó, nguyên đơn phải trực tiếp chứng minh thiệt hại phát sinh do sai sót hoặc bất cẩn trong quá trình thực hiện hoạt động y tế, đồng thời phải chứng minh cụ thể thiệt hại đã xảy ra.
-Thu thập hồ sơ y tế: có thể yêu cầu hợp pháp hồ sơ khám chữa bệnh, hồ sơ phẫu thuật, nhật ký điều dưỡng và các tài liệu khác
-Yêu cầu chuyên gia giám định: củng cố giá trị chứng minh thông qua việc giám định sai sót y tế và quan hệ nhân quả
-Xác định thiệt hại: tính toán chi phí điều trị, chi phí điều trị trong tương lai, tiền bồi thường tổn thất tinh thần, thu nhập bị mất và các khoản khác
-Chỉ định người đại diện pháp lý: có thể cần sự hỗ trợ của luật sư am hiểu tố tụng dân sự và bồi thường thiệt hại do nguyên đơn phải thực hiện trách nhiệm chứng minh
Phương án xử lý từ phía bị đơn
Bị đơn trong vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa là cơ sở y tế hoặc nhân viên y tế đã gây ra sự cố.
Bị đơn phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với thiệt hại phát sinh do sự cố y khoa và có nghĩa vụ bồi thường cho người bị thiệt hại.
Mặc dù bệnh nhân là nguyên đơn có trách nhiệm chứng minh, bị đơn vẫn cần xử lý vụ việc một cách thận trọng.
-Chứng minh không có sai sót y tế: trình bày về việc đã thực hiện nghĩa vụ thận trọng theo tiêu chuẩn trung bình của nhân viên y tế cùng chuyên môn
-Thu thập ý kiến chuyên gia: lấy ý kiến chuyên môn để chứng minh hoạt động khám chữa bệnh được thực hiện phù hợp
-Lập luận về lỗi của người bị thiệt hại: nêu lỗi từ phía bệnh nhân, chẳng hạn trường hợp không tuân theo hướng dẫn của nhân viên y tế
-Chỉ định người đại diện pháp lý: nhận sự hỗ trợ của luật sư am hiểu tố tụng dân sự để xây dựng phương án xử lý vụ kiện
3. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Phương thức giải quyết tranh chấp
Sau đây là các phương thức giải quyết tranh chấp liên quan đến vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa.
Giải quyết thông qua hòa giải của Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc
Người bị thiệt hại do sự cố y khoa có thể giải quyết tranh chấp thông qua thủ tục hòa giải của Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc.
Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc là cơ quan chuyên môn do Nhà nước Hàn Quốc thành lập nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của người tiêu dùng, cải thiện đời sống tiêu dùng và góp phần phát triển kinh tế quốc dân.
Cơ quan này thực hiện công việc xử lý khiếu nại của người tiêu dùng và hỗ trợ khắc phục thiệt hại.
✅ Điều kiện mở thủ tục hòa giải
Nếu không đạt được thỏa thuận trong vòng 30 ngày sau khi người tiêu dùng hoặc tổ chức người tiêu dùng yêu cầu khắc phục thiệt hại, Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc có thể đề nghị Ủy ban Hòa giải Tranh chấp Người tiêu dùng tiến hành hòa giải.
Tuy nhiên, việc hòa giải liên quan đến sự cố y khoa chỉ có thể được thực hiện tại một trong hai cơ quan là Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc hoặc Cơ quan Hòa giải và Trọng tài Tranh chấp Y tế Hàn Quốc.
Không thể đồng thời nộp yêu cầu hòa giải tại cả hai cơ quan.
Thủ tục hòa giải tranh chấp y tế được tiến hành như sau.
1. Yêu cầu hòa giải
Nộp yêu cầu hòa giải nếu không đạt được thỏa thuận sau khi yêu cầu khắc phục thiệt hại
2. Thành lập ủy ban hòa giải
Ủy ban Hòa giải Tranh chấp Người tiêu dùng gồm 1 chủ tịch và không quá 150 ủy viên sẽ phụ trách vụ việc.
3. Xem xét vụ việc
Xem xét khách quan vụ việc thông qua điều tra tình tiết, kiểm nghiệm và tham vấn chuyên gia
4. Phiên hòa giải tranh chấp
Các ủy viên họp để xem xét vụ việc và biểu quyết phương án hòa giải
5. Quyết định hòa giải
Thông báo phương án hòa giải cho các bên và xác nhận việc chấp nhận phương án
Khi hòa giải thành, kết quả hòa giải có hiệu lực như bản án của tòa án.
Nếu một bên không thực hiện nội dung hòa giải sau khi hòa giải thành, bên kia có thể xin văn bản cho phép thi hành tại tòa án có thẩm quyền để tiến hành cưỡng chế thi hành án.
Theo đó, nội dung hòa giải có thể được buộc thực hiện bằng thủ tục pháp lý mà không cần khởi kiện.
Thủ tục hòa giải của Cơ quan Hòa giải và Trọng tài Tranh chấp Y tế Hàn Quốc
Cơ quan Hòa giải và Trọng tài Tranh chấp Y tế Hàn Quốc là cơ quan công được thành lập để giải quyết nhanh chóng và công bằng các tranh chấp phát sinh từ sự cố y khoa.
Khi phát sinh tranh chấp liên quan đến sự cố y khoa, người bị thiệt hại, người đại diện theo pháp luật, vợ hoặc chồng, người thân trực hệ bề trên hoặc bề dưới, anh chị em, luật sư hoặc người được ủy quyền bằng văn bản đều có thể nộp yêu cầu hòa giải.
Có thể nộp yêu cầu hòa giải bằng văn bản, trực tiếp, qua đường bưu điện, fax hoặc trực tuyến qua trang web.
Khi nộp yêu cầu, ngoài đơn yêu cầu hòa giải còn cần có bản sao giấy tờ tùy thân, bản sao sổ tài khoản ngân hàng, bản giải trình diễn biến sự cố y khoa và các tài liệu khác. Nếu người đại diện nộp đơn, phải nộp thêm giấy ủy quyền và tài liệu chứng minh mối quan hệ.
Khi hòa giải thành, kết quả có hiệu lực như việc hòa giải tại tòa và được coi là có hiệu lực tương đương bản án của tòa án.
Do đó, không thể khởi kiện lại cùng một vụ việc và có thể cưỡng chế thi hành án theo biên bản hòa giải.
Nếu đã có quyết định hòa giải nhưng bên bị yêu cầu không thanh toán tiền bồi thường thiệt hại, người bị thiệt hại có thể nhận trước khoản bồi thường thông qua cơ chế tạm ứng tiền bồi thường của Cơ quan Hòa giải và Trọng tài Tranh chấp Y tế Hàn Quốc. Sau đó, cơ quan này sẽ thực hiện quyền yêu cầu người gây thiệt hại hoàn trả khoản tiền đã trả thay.
4. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Phương thức khởi kiện dân sự
Sau đây là phương thức yêu cầu bồi thường bằng vụ kiện dân sự về sự cố y khoa.
Nếu bệnh nhân bị thiệt hại do sai sót của nhân viên y tế trong quá trình điều trị, phía bệnh nhân có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại thông qua vụ kiện dân sự.
Trong trường hợp này, về mặt pháp lý có thể yêu cầu chịu trách nhiệm do “không thực hiện nghĩa vụ” hoặc do “hành vi trái pháp luật gây thiệt hại ngoài hợp đồng”.
1. Trách nhiệm do không thực hiện nghĩa vụ (Điều 390 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc)
Giữa nhân viên y tế và bệnh nhân tồn tại hợp đồng cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh (hợp đồng y tế). Nếu nhân viên y tế không thực hiện đúng nghĩa vụ theo hợp đồng này, tức nghĩa vụ khám chữa bệnh phù hợp cho bệnh nhân, bệnh nhân có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại dựa trên trách nhiệm do không thực hiện nghĩa vụ.
2. Trách nhiệm do hành vi trái pháp luật gây thiệt hại ngoài hợp đồng (Điều 750 Bộ luật Dân sự Hàn Quốc)
Nếu nhân viên y tế không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thận trọng trong quá trình thực hiện hoạt động y tế và gây ra thiệt hại, hành vi này có thể được coi là hành vi trái pháp luật gây thiệt hại ngoài hợp đồng và là căn cứ yêu cầu bồi thường. Ví dụ, trường hợp cơ quan nội tạng bị tổn thương do bất cẩn trong quá trình phẫu thuật hoặc nhân viên y tế không giải thích về tác dụng phụ cần lưu ý.
Điều kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại
Để yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa, phải đáp ứng đầy đủ 4 điều kiện sau đây.
2. Tính trái pháp luật: quyền của bệnh nhân về tính mạng, thân thể, sức khỏe hoặc quyền khác bị xâm phạm
3. Phát sinh thiệt hại: thực tế đã phát sinh thiệt hại như tổn hại về thể chất hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi
4. Quan hệ nhân quả: có mối liên hệ trực tiếp giữa sai sót của nhân viên y tế và thiệt hại
Chỉ khi cả bốn điều kiện này đều được chứng minh, tòa án mới công nhận trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Vi phạm nghĩa vụ giải thích và nghĩa vụ thận trọng của bác sĩ
▶Vi phạm nghĩa vụ giải thích
Bác sĩ có nghĩa vụ giải thích đầy đủ cho bệnh nhân về kết quả chẩn đoán, phương pháp điều trị, tiên lượng (diễn biến sau điều trị), tác dụng phụ và các nội dung khác.
Điều này nhằm bảo đảm quyền của bệnh nhân tự quyết định có tiếp nhận điều trị hay không dựa trên các thông tin đó.
Nếu vi phạm nghĩa vụ giải thích, nhân viên y tế có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, bao gồm tiền bồi thường tổn thất tinh thần.
Phân loại | Nội dung giải thích |
Giải thích cung cấp thông tin | Giải thích về tên bệnh, tình trạng và các nội dung khác nhằm bảo đảm quyền được biết của bệnh nhân |
Giải thích tư vấn | Đối với phẫu thuật hoặc phương pháp điều trị có tác dụng phụ, giải thích để hỗ trợ bệnh nhân tự chủ lựa chọn |
Giải thích hướng dẫn | Hướng dẫn giúp bệnh nhân bảo vệ sức khỏe, chẳng hạn các lưu ý sau khi xuất viện |
※ Nếu thiệt hại phát sinh do vi phạm nghĩa vụ giải thích tư vấn hoặc nghĩa vụ giải thích hướng dẫn, nhân viên y tế cũng có thể phải chịu trách nhiệm.
Đối với các hoạt động y tế quan trọng như phẫu thuật, truyền máu hoặc gây mê toàn thân, bác sĩ phải giải thích trước bằng văn bản về các nội dung sau và nhận được sự đồng ý của bệnh nhân
-Tên chẩn đoán
-Sự cần thiết và phương pháp phẫu thuật hoặc biện pháp khác
-Họ tên của nhân viên y tế chính
-Các tác dụng phụ điển hình có thể phát sinh
-Các yêu cầu bệnh nhân phải tuân thủ trước và sau phẫu thuật cùng những nội dung khác
Nếu không giải thích hoặc không nhận được văn bản đồng ý, có thể bị phạt hành chính tối đa 3 triệu won Hàn Quốc.
▶Vi phạm nghĩa vụ thận trọng
Bác sĩ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thận trọng mà một bác sĩ có trình độ trung bình đương nhiên phải thực hiện. Vi phạm nghĩa vụ này làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo pháp luật dân sự.
Nghĩa vụ thận trọng của bác sĩ được chia như sau.
-Nghĩa vụ dự liệu hậu quả: trách nhiệm nhận biết trước khả năng phát sinh hậu quả bất lợi
-Nghĩa vụ phòng tránh hậu quả: trách nhiệm thực hiện các biện pháp cần thiết để tránh rủi ro đó
Việc có công nhận hành vi vi phạm nghĩa vụ thận trọng hay không được đánh giá theo tiêu chuẩn của một bác sĩ thông thường thực hiện cùng công việc, có xem xét ▲trình độ y học tại thời điểm đó ▲môi trường khám chữa bệnh ▲đặc thù của hoạt động y tế và các yếu tố khác.
Án lệ về vụ kiện dân sự trong tranh chấp y tế
| Trường hợp 1. Tử vong do xuất huyết não sau khi ngã trong lúc kiểm tra… Tòa án Tối cao Hàn Quốc: “Nhân viên y tế vi phạm nghĩa vụ thận trọng” Một bệnh nhân bất ngờ bị ngã khi đang chụp X-quang ngực tại bệnh viện. Sau đó, dù bệnh nhân xuất hiện triệu chứng co giật, nhân viên y tế chỉ cho dùng thuốc chống co giật và đến ngày hôm sau mới phát hiện tình trạng xuất huyết não. Bệnh nhân được phẫu thuật nhưng sau cùng đã tử vong. Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định rằng, xét tình trạng của bệnh nhân và diễn biến tai nạn, việc nhân viên y tế nhận biết khả năng xuất huyết não nhưng không thực hiện biện pháp phù hợp là hành vi vi phạm nghĩa vụ thận trọng. Vấn đề cần xem xét: -Cách xử lý của nhân viên y tế đối với triệu chứng co giật sau khi bệnh nhân bị ngã có phù hợp hay không -Tình trạng của bệnh nhân có được truyền đạt đầy đủ cho nhân viên y tế tiếp nhận hay không -Tiêu chuẩn về nghĩa vụ thận trọng của nhân viên y tế: các biện pháp ở mức độ thông thường được yêu cầu trong môi trường lâm sàng tại thời điểm đó có được thực hiện hay không |
| Trường hợp 2. Bỏ qua dấu hiệu cảnh báo co thắt mạch máu não… Bệnh nhân rơi vào trạng thái sống thực vật, Tòa án Tối cao Hàn Quốc: “Công nhận sai sót của nhân viên y tế” Mặc dù bệnh nhân nhập viện do vỡ phình động mạch não có dấu hiệu co thắt mạch máu não, nhân viên y tế đã không theo dõi đầy đủ diễn biến, ngừng sử dụng nimodipine và chuyển bệnh nhân sang phòng bệnh thông thường. Sau đó, họ cũng không thực hiện biện pháp kịp thời khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng bất thường, khiến bệnh nhân rơi vào trạng thái sống thực vật. Tòa án Tối cao Hàn Quốc nhận định đây là sai sót do vi phạm nghĩa vụ thận trọng. Vấn đề cần xem xét: -Việc không duy trì hoặc tăng cường biện pháp phù hợp ngay cả sau khi hình ảnh chẩn đoán xác nhận tình trạng co thắt mạch máu não -Tính phù hợp của quyết định chuyển bệnh nhân từ phòng chăm sóc đặc biệt sang phòng bệnh thông thường -Việc không phản ứng kịp thời trước các biểu hiện bất thường của bệnh nhân (hôn mê, co cứng tứ chi và các biểu hiện khác) có thể được coi là sai sót hay không |
5. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa | Những vấn đề cần lưu ý
Sau đây là những vấn đề cần lưu ý khi tiến hành vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa.
▶Nghĩa vụ chứng minh:
Người bệnh (nguyên đơn) phải chứng minh sai sót y tế và mối quan hệ nhân quả, vì vậy việc thu thập chứng cứ chính xác là yếu tố then chốt
▶Vi phạm nghĩa vụ giải thích của bác sĩ:
Nếu vi phạm bất kỳ nghĩa vụ giải thích nào về cung cấp thông tin, tư vấn hoặc hướng dẫn, người bệnh có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần
▶Tầm quan trọng của giám định chuyên môn:
Do kết luận giám định có ảnh hưởng lớn đến kết quả vụ kiện, cần chủ động tham gia quá trình lập báo cáo giám định
▶Thời hiệu:
Phải khởi kiện trong vòng 10 năm kể từ ngày kết thúc hành vi y tế và trong vòng 3 năm kể từ ngày biết về thiệt hại và người gây thiệt hại
Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do sự cố y khoa đòi hỏi trình độ chuyên môn cao hơn nhiều so với vụ kiện dân sự thông thường.
Kết quả vụ kiện phụ thuộc vào việc xác định sai sót y tế, mối quan hệ nhân quả và chứng minh thiệt hại; những vấn đề này đều đòi hỏi kiến thức chuyên môn y khoa và phân tích pháp lý.
Nguyên đơn yêu cầu cơ sở y tế bồi thường thiệt hại cần thu thập đầy đủ tài liệu và tiến hành giám định chuyên môn, còn cơ sở y tế là bị đơn cần xây dựng lập luận pháp lý để bảo vệ mình và chứng minh tính chính đáng của hành vi y tế.
Vì vậy, cả hai bên nên nhận sự hỗ trợ của luật sư chuyên về dân sự có kinh nghiệm xử lý các vụ kiện y khoa.
Công ty có nhiều chuyên gia thuộc từng lĩnh vực đã xử lý nhiều vụ việc liên quan đến sự cố y khoa và phối hợp theo nhóm chuyên trách để xác định phương án giải quyết phù hợp trong các tranh chấp y khoa phức tạp.
Công ty vận hành các văn phòng chi nhánh tại nhiều khu vực trên toàn quốc, duy trì hệ thống tiếp nhận yêu cầu tư vấn hoạt động 24 giờ mỗi ngày trong 365 ngày mỗi năm và cung cấp dịch vụ tư vấn trực tuyến qua video.
