MỤC LỤC
- 1. Tài sản ảo | Những thay đổi trong môi trường pháp lý
- - Tổng hợp thuật ngữ chính trong lĩnh vực tài sản ảo
- 2. Tài sản ảo | Nội dung chính của Luật Bảo vệ người sử dụng tài sản ảo
- - Nghĩa vụ bảo vệ tài sản của nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo
- - Quy định về thao túng giá và giao dịch không công bằng
- - Thẩm quyền giám sát và quy định đối với sàn giao dịch tài sản ảo
- 3. Tài sản ảo | Cẩm nang kiểm tra rủi ro tài sản ảo
- - Kiểm tra rủi ro tuân thủ pháp luật về tài sản ảo
- - Rủi ro bảo vệ tài sản của người sử dụng (khách hàng)
- - Rủi ro giao dịch không công bằng và giám sát thị trường
- - Rủi ro phòng chống rửa tiền (AML) và xác minh khách hàng (KYC)
- - Rủi ro an ninh mạng và bảo vệ thông tin cá nhân
- - Rủi ro hợp đồng và tranh chấp
- - Rủi ro kiểm soát nội bộ và tuân thủ
- 4. Tài sản ảo | Những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý
1. Tài sản ảo | Những thay đổi trong môi trường pháp lý
Tài sản ảo là một sản phẩm tiêu biểu của thời đại Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đã phát triển và phổ biến nhanh chóng trong thời gian ngắn cùng với quá trình số hóa nhanh chóng.
Hiện nay, tài sản ảo đã trở thành một loại tài sản của doanh nghiệp; giao dịch không chỉ diễn ra sôi động giữa các cá nhân mà còn giữa các doanh nghiệp.
Khi 「Luật Bảo vệ người sử dụng tài sản ảo của Hàn Quốc」, được ban hành năm 2023, chính thức có hiệu lực vào ngày 19 tháng 7 năm 2024, các quy định áp dụng đối với nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP), bao gồm bảo vệ tài sản của người sử dụng, kiểm soát giao dịch không công bằng và thẩm quyền giám sát của cơ quan quản lý tài chính, đã được tăng cường đáng kể.
Do đó, khi triển khai giao dịch sử dụng tài sản ảo, thanh toán, NFT hoặc hoạt động kinh doanh nền tảng tài sản số, khách hàng doanh nghiệp cũng phải hiểu và tuân thủ hệ thống pháp luật này.
Tổng hợp thuật ngữ chính trong lĩnh vực tài sản ảo
1. Tài sản ảo (Virtual Asset)
Tuy nhiên, các trường hợp sau không được coi là tài sản ảo.
Chứng chỉ điện tử không thể đổi thành tiền, hàng hóa hoặc dịch vụ và bị tổ chức phát hành giới hạn về phạm vi, mục đích sử dụng
Thành quả hữu hình hoặc vô hình thu được thông qua việc sử dụng sản phẩm trò chơi theo Luật Xúc tiến ngành công nghiệp trò chơi của Hàn Quốc
Phương tiện thanh toán điện tử trả trước và tiền điện tử theo Luật Giao dịch tài chính điện tử của Hàn Quốc
Chứng khoán điện tử theo quy định pháp luật như cổ phiếu đăng ký điện tử, hối phiếu điện tử và vận đơn điện tử
Tiền dưới dạng điện tử do Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc phát hành và các dịch vụ liên quan
Các trường hợp khác theo hình thức và đặc điểm giao dịch được quy định bằng nghị định của Tổng thống Hàn Quốc
2. Nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (Virtual Asset Service Provider, VASP)
Bán hoặc mua tài sản ảo (giao dịch mua bán)
Trao đổi giữa các tài sản ảo
Chuyển giao tài sản ảo theo quy định trong nghị định của Tổng thống Hàn Quốc
Lưu giữ và quản lý tài sản ảo
Môi giới, giới thiệu hoặc thực hiện thay các hoạt động nêu trên
3. Người sử dụng (User)
Khái niệm này bao gồm cả khách hàng của sàn giao dịch và người sử dụng ví tài sản ảo.
4. Thị trường tài sản ảo (Virtual Asset Market)
Sàn giao dịch tài sản ảo là một ví dụ điển hình thuộc phạm vi này.
2. Tài sản ảo | Nội dung chính của Luật Bảo vệ người sử dụng tài sản ảo
Sau đây là những nội dung chính của Luật Bảo vệ người sử dụng tài sản ảo của Hàn Quốc mà doanh nghiệp cần lưu ý.
Nghĩa vụ bảo vệ tài sản của nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo
Nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo phải lưu giữ riêng tiền ký gửi và tài sản ảo của khách hàng. Tiền ký gửi phải được gửi tại ngân hàng hoặc tổ chức quản lý có uy tín, đồng thời ít nhất 80% tài sản ảo của khách hàng phải được lưu giữ trong ví lạnh (thiết bị lưu trữ tách biệt với Internet).
Ngoài ra, nghĩa vụ tham gia bảo hiểm hoặc trích lập quỹ dự phòng để ứng phó với sự cố tấn công mạng hoặc trục trặc hệ thống cũng đã được bổ sung.
▶Nội dung nghĩa vụ
Lưu giữ ít nhất 80% tài sản ảo của người sử dụng trong ví lạnh
Tham gia bảo hiểm, chương trình tương trợ hoặc trích lập quỹ dự phòng tối thiểu 3 tỷ won Hàn Quốc
Thường xuyên lưu giữ danh sách người sử dụng, quản lý lịch sử nạp rút và giám sát giao dịch bất thường
Quy định về thao túng giá và giao dịch không công bằng
Tương tự Luật của Hàn Quốc về thị trường vốn và dịch vụ đầu tư tài chính, các hành vi thao túng giá, công bố thông tin sai lệch, giao dịch nội gián và giao dịch gian lận đều bị kiểm soát.
Sàn giao dịch có nghĩa vụ thường xuyên giám sát giao dịch bất thường và thông báo cho cơ quan tài chính về dấu hiệu giao dịch không công bằng. Hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hình sự nghiêm khắc và áp dụng khoản tiền phạt bổ sung.
▶Mức xử phạt chính
Khoản lợi bất chính từ 500 triệu đến 5 tỷ won Hàn Quốc: phạt tù từ 3 năm trở lên
Khoản lợi bất chính trên 5 tỷ won Hàn Quốc: phạt tù từ 5 năm trở lên đến tù chung thân
Khoản tiền phạt bổ sung: gấp 2 lần khoản lợi bất chính (tối đa 4 tỷ won Hàn Quốc nếu khó xác định số tiền)
Doanh nghiệp vận hành dự án NFT, P2E (Play to Earn), quỹ đầu tư tài sản ảo hoặc hoạt động tương tự cũng phải chịu mức xử phạt tương ứng nếu liên quan đến việc rò rỉ thông tin nội bộ, tham gia thao túng giá hoặc quảng bá sai sự thật.
Thẩm quyền giám sát và quy định đối với sàn giao dịch tài sản ảo
Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc trực tiếp kiểm tra việc sàn giao dịch thực hiện nghĩa vụ bảo vệ người sử dụng, tham gia bảo hiểm, duy trì tỷ lệ lưu giữ trong ví lạnh và vận hành hệ thống giám sát giao dịch bất thường. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan này có thể đình chỉ hoạt động kinh doanh, ban hành lệnh khắc phục hoặc áp dụng khoản tiền phạt bổ sung.
▶Áp dụng đồng thời cơ chế tự quản lý
3. Tài sản ảo | Cẩm nang kiểm tra rủi ro tài sản ảo
Sau đây là cẩm nang kiểm tra rủi ro tài sản ảo được xây dựng để doanh nghiệp có thể kiểm tra và quản lý có hệ thống các rủi ro liên quan trong nội bộ.
Kiểm tra rủi ro tuân thủ pháp luật về tài sản ảo
Doanh nghiệp phải kiểm tra các quy định pháp luật được áp dụng và tình trạng tuân thủ khi xử lý, vận hành tài sản ảo hoặc kinh doanh trong lĩnh vực liên quan.
▶Xác định quy định pháp luật liên quan: nắm bắt các quy định và hướng dẫn mới nhất như 「Luật Bảo vệ người sử dụng tài sản ảo của Hàn Quốc」, 「Luật của Hàn Quốc về báo cáo và sử dụng thông tin giao dịch tài chính cụ thể」, quy định về phòng chống rửa tiền (AML), hướng dẫn của Ủy ban Dịch vụ Tài chính và Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc
▶Tình trạng khai báo và đăng ký kinh doanh: kiểm tra việc tuân thủ chế độ khai báo dành cho nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo và tình trạng đăng ký của doanh nghiệp thuộc diện phải khai báo
▶Xây dựng chính sách nội bộ: kiểm tra việc thiết lập hướng dẫn và quy trình nội bộ về giao dịch, quản lý tài sản ảo
▶Thẩm tra sàn giao dịch và đối tác: xem xét tình trạng khai báo, cấp phép và độ tin cậy của sàn giao dịch tài sản ảo cùng các đối tác liên kết
▶Biện pháp ứng phó: phối hợp với bộ phận pháp chế để định kỳ rà soát pháp lý, đào tạo về quy định mới nhất và tăng cường hệ thống giám sát tuân thủ
Rủi ro bảo vệ tài sản của người sử dụng (khách hàng)
Kiểm tra rủi ro pháp lý và tài chính có thể phát sinh do không thực hiện nghĩa vụ bảo vệ tài sản của người sử dụng tài sản ảo.
▶Thực hiện nghĩa vụ lưu giữ riêng: xác nhận tài sản ảo của công ty có được lưu giữ riêng với tài sản ảo của người sử dụng hay không
▶Kiểm tra hệ thống quản lý tiền ký gửi: rà soát việc quản lý an toàn tiền ký gửi của người sử dụng và tình trạng ủy thác cho tổ chức quản lý có uy tín (ngân hàng)
▶Tham gia bảo hiểm và trích lập quỹ dự phòng: kiểm tra việc tham gia bảo hiểm và trích lập đầy đủ quỹ dự phòng để ứng phó với sự cố tấn công mạng hoặc trục trặc hệ thống
▶Bảo vệ thông tin người sử dụng: kiểm tra việc lập, quản lý danh sách người sử dụng và tuân thủ quy định bảo vệ thông tin cá nhân
▶Biện pháp ứng phó: tăng cường hệ thống quản lý tiền ký gửi và lưu giữ riêng, định kỳ kiểm tra tình trạng tham gia bảo hiểm, phối hợp với người phụ trách bảo vệ thông tin cá nhân (CPO)
Rủi ro giao dịch không công bằng và giám sát thị trường
Doanh nghiệp phải kiểm tra trách nhiệm pháp lý và rủi ro danh tiếng phát sinh từ các hành vi giao dịch không công bằng trên thị trường tài sản ảo như thao túng giá, giao dịch nội gián và giao dịch giả tạo.
▶Xây dựng hệ thống giám sát thị trường: kiểm tra việc vận hành hệ thống theo dõi giao dịch bất thường và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan tài chính
▶Quy trình báo cáo giao dịch có dấu hiệu không công bằng: kiểm tra việc xây dựng hệ thống báo cáo nội bộ và biện pháp bảo vệ người báo cáo
▶Lưu giữ hồ sơ giao dịch và bảo đảm tính minh bạch: kiểm tra việc lưu giữ toàn bộ lịch sử giao dịch và khả năng nộp cho cơ quan tài chính khi cần thiết
▶Chuẩn bị cho hoạt động điều tra của cơ quan tài chính: xây dựng hệ thống ứng phó với việc điều tra và xử lý giao dịch không công bằng
▶Biện pháp ứng phó: tăng cường kiểm soát nội bộ, xử lý và báo cáo kịp thời khi phát sinh giao dịch bất thường, tăng cường đào tạo nhân viên
Rủi ro phòng chống rửa tiền (AML) và xác minh khách hàng (KYC)
Kiểm tra rủi ro không tuân thủ nghĩa vụ xác minh khách hàng nhằm phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
▶Thực hiện quy trình KYC: kiểm tra việc vận hành hệ thống xác minh danh tính khách hàng và đánh giá rủi ro
▶Hệ thống báo cáo giao dịch đáng ngờ: kiểm tra quy trình và hệ thống báo cáo cho Đơn vị Tình báo Tài chính Hàn Quốc (FIU) khi phát sinh giao dịch đáng ngờ
▶Đào tạo nhân viên và kiểm soát nội bộ: kiểm tra việc định kỳ tổ chức đào tạo về phòng chống rửa tiền và thực hiện kiểm toán nội bộ
▶Phối hợp với cơ quan liên quan: xây dựng hệ thống phối hợp với cơ quan tài chính và cơ quan điều tra
▶Biện pháp ứng phó: chỉ định bộ phận hoặc người phụ trách AML, áp dụng hệ thống liên quan và tăng cường đào tạo
Rủi ro an ninh mạng và bảo vệ thông tin cá nhân
Do đặc tính của tài sản ảo, doanh nghiệp phải quản lý rủi ro tổn thất pháp lý và tài chính do tấn công mạng, xâm nhập hệ thống và rò rỉ thông tin cá nhân.
▶Kiểm tra hiện trạng hệ thống bảo mật: rà soát tỷ lệ lưu giữ trong ví lạnh (ví ngoại tuyến) và việc vận hành hạ tầng bảo mật phòng ngừa tấn công mạng
▶Chính sách bảo mật nội bộ: kiểm tra việc thực hiện các biện pháp kiểm soát bảo mật như quản lý quyền truy cập, chính sách mật khẩu và xác thực đa yếu tố
▶Tuân thủ Luật Bảo vệ thông tin cá nhân của Hàn Quốc: kiểm tra chính sách xử lý thông tin cá nhân, việc bảo đảm quyền của chủ thể thông tin và mức độ mã hóa dữ liệu
▶Xây dựng cẩm nang ứng phó sự cố: thiết lập hệ thống xử lý và báo cáo khi xảy ra sự cố bảo mật
▶Biện pháp ứng phó: áp dụng công nghệ bảo mật mới, định kỳ kiểm thử xâm nhập và kiểm toán bảo mật, chỉ định người phụ trách bảo vệ thông tin cá nhân
Rủi ro hợp đồng và tranh chấp
Kiểm tra rủi ro pháp lý liên quan đến việc soạn thảo hợp đồng về tài sản ảo và các tranh chấp phát sinh.
▶Rà soát điều khoản sử dụng dịch vụ và hợp đồng: bảo đảm tính phù hợp pháp lý của hợp đồng, điều khoản về giao dịch và lưu giữ tài sản ảo
▶Xây dựng quy trình giải quyết tranh chấp: xác định rõ thủ tục hòa giải, trọng tài và tố tụng khi phát sinh tranh chấp
▶Kiểm tra điều khoản về giao dịch không công bằng và bảo vệ người tiêu dùng: tăng cường bảo vệ người sử dụng và xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm
▶Hệ thống ứng phó với thay đổi pháp luật liên quan: định kỳ rà soát hợp đồng và điều khoản theo sửa đổi pháp luật
▶Biện pháp ứng phó: sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật chuyên môn, áp dụng điều khoản tiêu chuẩn và đào tạo về phòng ngừa tranh chấp
Rủi ro kiểm soát nội bộ và tuân thủ
Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm quản lý và giám sát để toàn bộ công việc liên quan đến tài sản ảo phù hợp với pháp luật và quy định.
▶Vận hành bộ phận tuân thủ: kiểm tra việc thành lập bộ phận thực hiện và xác định rõ vai trò
▶Hệ thống kiểm tra và báo cáo định kỳ: kiểm tra việc thực hiện kiểm toán nội bộ, đánh giá rủi ro và báo cáo ban lãnh đạo
▶Cập nhật pháp luật và chính sách: xây dựng hệ thống sửa đổi, bổ sung chính sách nội bộ theo các quy định mới nhất và thay đổi pháp luật
▶Đào tạo và nâng cao nhận thức: định kỳ đào tạo người lao động và tăng cường nhận thức về rủi ro
▶Biện pháp ứng phó: xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ có tổ chức, phối hợp với chuyên gia bên ngoài và phát triển văn hóa quản lý rủi ro trong toàn doanh nghiệp
4. Tài sản ảo | Những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý
Doanh nghiệp triển khai hoặc đầu tư vào các dịch vụ như tài sản ảo, NFT, P2E, thương mại tài sản số và thanh toán bằng tiền mã hóa phải rà soát toàn diện 「Luật Bảo vệ người sử dụng tài sản ảo của Hàn Quốc」, Luật về báo cáo và sử dụng thông tin giao dịch tài chính cụ thể, Luật của Hàn Quốc về thị trường vốn và dịch vụ đầu tư tài chính, quy định AML và Luật của Hàn Quốc về điều chỉnh độc quyền và thương mại công bằng để tái cấu trúc mô hình kinh doanh, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý rủi ro pháp lý nhằm giảm thiểu các yếu tố rủi ro.
Doanh nghiệp cũng phải phân biệt rõ “phạm vi được pháp luật cho phép và hành vi bị cấm”, đồng thời xây dựng cẩm nang tuân thủ để chuẩn bị cho hoạt động giám sát, kiểm tra của cơ quan tài chính.
Rủi ro pháp lý của tài sản ảo hiện được kiểm soát ở mức tương đương với thị trường vốn. Nếu xem nhẹ vấn đề này, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với xử phạt hình sự ở mức cao, khoản tiền phạt bổ sung hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh.
Khi cần thiết, doanh nghiệp có thể tham khảo ý kiến của luật sư chuyên về doanh nghiệp để được tư vấn pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh tài sản ảo.
Xem thêm
